Savaşın geleneksel cepheleri silinerek yerini hibrit tehditlere bıraktı. İHA'lar, siber saldırılar, sabotajlar ve ekonomik yaptırımlar gibi unsurlarla tüm dünya artık hibrit savaşın haritası haline geldi.
Rusya-NATO gerilimi, Kızıldeniz'deki ticaret yollarına yönelik saldırılar ve İran'a dönük yaptırımlar, Türkiye'yi çevreleyen krizlerin ekonomik ve güvenlik boyutunu büyütüyor. Ankara için kritik başlık, farklı atışmaların tarafı olmadan enerji ve ticaret yollarının güvenliğini koruyacak diplomatik alanı açık tutmak. Bu gelişmeler, savaşın artık geleneksel cephelerde yaşanmadığını, tüm dünyanın hibrit savaşın haritası haline geldiğini gösteriyor.
Avrupa'nın kuzeyinde NATO'nun doğu kanadında Baltıklar'da hava sahasına giren SİHA'lar, Suudi Arabistan'da Mekke üzerinde düşürülen bir drone ve Kızıldeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırılar, bu değişimin somut örneklerini sunuyor. Avrupa'da kritik altyapıya ilişkin sabotaj uyarıları da farklı aktörlerin, farklı hedeflerle ancak aynı genişleyen savaş konsepti içinde hareket ettiğini ortaya koyuyor.
Artık savaş, yalnızca orduların karşı karşıya geldiği cephelerde kalmıyor. İHA'lar ve SİHA'lar, siber saldırılar, sabotajlar, kritik altyapıya yönelik operasyonlar, ekonomik yaptırımlar, enerji hatları ve ticaret yolları da savaşın araçlarına dönüşmüş durumda. Bir ülkenin topraklarını işgal etmeden güvenliğini tehdit etmek, hava sahasını zorlamak, kritik altyapısını hedef almak, ticaret yollarını kesintiye uğratmak veya ekonomik sistemini baskı altına almak mümkün hale geldi.
Tüm dünya coğrafyası "hibrit savaşın cephesi" haline gelmiş durumda. Üstelik "belirsizlik ve inkar edilebilirlik" de artık bu hibrit savaşın araçlarından biri olarak kullanılıyor. Geleneksel savaşta cephe çizgisi ve saldırının kaynağı büyük ölçüde görülebilirken, hibrit savaşta cephe genişledikçe genişliyor ve saldırıların niteliği karmaşıklaşıyor.
Savaşların yapısındaki bu değişiklik, NATO'nun savaş planlamasında da kendini gösterdi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın kuvvet planlamasının artık eşzamanlı çok cepheli bir atışma ihtimalini hesaba katarak yapıldığını belirtti. Bu açıklama, NATO'nun aynı anda Avrupa'da Rusya ile yaşanabilecek bir atışma ve Hint-Pasifik'te Çin kaynaklı bir krizle başa çıkabilecek planlamalara geçtiğinin ipuçlarını verdi.
Avrupa da, yeni bir Rus saldırısı ihtimaline karşı tam anlamıyla "topyekûn seferberlik haline" geçmiş durumda. Finlandiya, denizaltı kabloları ve enerji altyapısına yönelik sabotaj ihtimaline karşı gemi durdurma ve arama tatbikatları yapıyor. Polonya ve Finlandiya yetkilileri sürekli olarak Rusya'nın bir saldırı hazırlığı içinde olduğu konusunda uyarıda bulunurken, Almanya hastanelerini olası bir Rusya atışmasına hazırlıyor.
Ukrayna'nın Rusya'ya yönelik düzenlediği büyük İHA saldırısında Moskova Petrol Rafinerisi hasar gördü. Moskova bölgesinde bir kadın hayatını kaybederken, 5 kişi yaralandı.
Gaziantep'in Şahinbey ilçesinde dehşet verici bir olay yaşandı. Harun K. isimli şahıs, eşi Merve K.'yı evinde öldürdükten sonra sokağa çıkarak yaşları 9 ve 12 olan üç çocuk ve 53 yaşındaki bir kadın olmak üzere dört kişiyi daha yaraladı.
Bazı uygarlıkların bin yılı aşkın süre boyunca kesintisiz savaştığı ve toplam cenk sürelerinin dört bin yılı aştığı bulgularla ortaya konuyor.