Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, küresel LNG piyasasında büyük bir çalkantıya yol açarak 36 milyon tonluk gaz arzını tehdit ediyor. Avrupa ve Asya ülkeleri, kış öncesi kritik LNG kargoları için yoğun bir rekabete girmiş durumda.
Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kriz, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında büyük bir arz endişesi yaratarak gelecek yaza kadar sürecek bir belirsizliğe yol açtı. Körfez'den yapılan LNG sevkiyatlarındaki aksamalar, Avrupa ve Asya ülkelerini aynı kargolar için kıyasıya bir rekabete sürüklerken, bu durum 36 milyon tonluk gaz arzının kaybedilmesi beklentisini doğurdu.
Vadeli piyasalar, yaşanan çatışmanın uzun süreli olabileceği beklentisini yansıtırken, Uluslararası Doğalgaz Birliği (IGU) Genel Sekreteri Menelaos Ydreos bu durumu teyit etti. Avrupa'nın depolarını yeniden doldurma ihtiyacı, kıtayı Asya ile LNG kargoları konusunda doğrudan bir rekabete soktu.
Piyasadaki bu yoğun rekabet, LNG fiyatlarını çok yıllık zirvelere taşıdı. Savaşın başlamasından bu yana iki kattan fazla artan LNG fiyatları, eylül ortasında Asya gösterge LNG fiyatı Platts JKM'de 30 dolar/MMBtu seviyesine ulaştı. Avrupa'ya teslimat fiyatı ise 24,62 dolar olarak kaydedildi.
Asya'daki bazı alıcılar, yüksek maliyetlere rağmen LNG tedarik etmeye devam ediyor. Pakistan ve Bangladeş'in MMBtu başına 25 doların üzerinde kargolar aldığı belirtilirken, Hindistan'daki sanayi alıcıları için 30 doların üzeri kritik bir eşik olarak öne çıkıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıkların sürmesi halinde, bu kış LNG fiyatlarının 35 dolar/MMBtu seviyesine çıkabileceği öngörülüyor.
Körfez'deki gelişmeler nedeniyle 36 milyon tonluk LNG arzının piyasadan çekilmesi beklenirken, yeni kapasite artışları sayesinde küresel net kaybın yaklaşık 5 milyon ton, yani küresel arzın yüzde 1-1,5'i seviyesinde kalabileceği ifade edildi. Ancak bu durum, piyasadaki arz baskısının tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.
Avrupa'nın ocak ayından itibaren Rus LNG'sine yönelik yasak getirme planı da piyasadaki belirsizliği artırıyor. Rus LNG kargolarının alternatif alıcılara yönelme ihtimali bulunsa da, sevkiyatlarda yaşanabilecek aksaklıkların küresel arz baskısını daha da yükseltebileceği değerlendiriliyor.
Körfez kaynaklı arzın aksamasıyla birlikte LNG alıcıları, Batı Afrika'dan Endonezya'ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada alternatif tedarikçilere yöneliyor. Tayland; Umman, Kuzey Amerika ve Batı Afrika'yı incelerken, Bangladeş ise Endonezya, Avustralya ve Çin'i potansiyel alternatif noktalar olarak değerlendiriyor.
Öte yandan Arjantin, Doğu Timor ve Tanzanya gibi yeni üreticiler için de önemli fırsatlar ortaya çıkıyor. Doğu Timor, Greater Sunrise sahası için 5 milyon tonluk ve Bayu-Undan gazı için 1,5 milyon tonluk iki ayrı LNG tesisi kurmayı planlıyor. Yükselen spot LNG fiyatları, Asyalı alıcıları uzun vadeli anlaşmalara yönlendirirken, özellikle ABD'de devreye girecek yeni kapasiteler piyasanın geleceğine dair ipuçları sunuyor.
ABD Merkez Bankası Fed'in Ekim ayında faiz artırımına gitme olasılığı piyasalarda %70 olarak fiyatlanıyor. Dolar endeksi ve tahvil getirileri yükselişini sürdürürken, Fed yetkilisi Cook enflasyonist baskıların devam edeceği uyarısında bulundu.
ABD-İran geriliminin sürmesi ve Hürmüz Boğazı'nda diplomasi umutlarının zayıflaması, küresel piyasalarda satış baskısını yoğunlaştırdı. Yükselen petrol fiyatları ve Fed'in faiz artışı beklentisi, tahvil getirilerini 2007 zirvesine taşıdı.
Ons altın, ABD Merkez Bankası'nın yüksek faiz politikasını uzun süre sürdüreceği beklentileri ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler nedeniyle 7 haftanın en düşük seviyesi olan 4.132 dolara geriledi.