İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararı ve ABD ile artan askeri gerilim, küresel enerji arzı ve deniz ticaretini ciddi şekilde etkiliyor.
Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı, İran Devrim Muhafızları'nın aldığı kapatma kararıyla küresel gündemin merkezine oturdu. Bu karara eşlik eden askeri gerilim, ABD ile İran arasında karşılıklı saldırılarla hızla tırmanarak uluslararası enerji arzı ve deniz ticareti için yeni riskler oluşturdu.
İran Devrim Muhafızları, uyarıları dikkate almayan bir geminin uyarı ateşiyle durdurulduğunu açıkladı. Bu gelişmenin ardından boğazın kapatılması kararı alındı ve ABD'nin bölgedeki müdahaleleri sona erene kadar hiçbir geminin geçişine izin verilmeyeceği bildirildi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz'deki bir kargo gemisine yönelik saldırıya misilleme olarak İran'a yeni bir operasyon başlattığını duyurdu. Açıklamada, bu hafta gerçekleştirilen üçüncü saldırı dalgasında 140 askeri hedefin vurulduğu belirtildi. İran basını ise ABD'nin Buşehr ve Aseluye başta olmak üzere İran'ın güneyindeki bazı noktaları hedef aldığını, Basra Körfezi kıyısındaki Bender Abbas, Chabahar ve Sirik kentlerinde de patlama seslerinin duyulduğunu aktardı.
İran ise Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün'deki ABD üslerine balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediğini bildirdi. Bu saldırılar sırasında Bahreyn'de sirenler çalarken, Birleşik Arap Emirlikleri hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini açıkladı. İran Devrim Muhafızları ayrıca Ürdün'deki Prens Hasan Hava Üssü'nde bulunan komuta kontrol merkezi ile MQ-9 İHA hangarlarının vurulduğunu öne sürdü.
İran'ın 'yetkisiz rotada seyretmekle' suçladığı GFS Galaxy adlı konteyner gemisi, uyarı ateşi sonrası hasar gördü. Geminin güvertesinde yangın çıktığı, seyrine devam edemediği ve mürettebattan bir kişinin kayıp olduğu açıklandı.
Washington ile Tahran yönetimleri arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda 14 Haziran'da, çatışmaların durdurulmasını ve sorunların müzakere yoluyla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata varılmıştı. Ancak son haftalarda Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan saldırılar ve karşılıklı askeri operasyonlar, bu ateşkes sürecini fiilen sona erdirdi.
ABD Başkanı Donald Trump da NATO Zirvesi sırasında 'Bence ateşkes bitti' ifadelerini kullanmış, ardından sosyal medya hesabından İran'a ateşkesin sona erdiğinin açık şekilde iletildiğini belirtmişti. Boğazın kapatılması kararı, küresel enerji arzı ve deniz ticareti açısından yeni riskleri gündeme taşırken, uluslararası piyasalarda gözler boğazın ne kadar süre kapalı kalacağına ve ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin seyrine çevrildi.
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD'nin ablukayı durdurması halinde Hürmüz Boğazı'nın açılacağını belirtirken, İranlı yetkililer boğazın açılması için ABD'ye 7 şart iletildiğini açıkladı.
Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin bekleyişi sürerken, İran ve Umman arasında güvenli rota görüşmeleri son aşamaya geldi. Ticari gemi sayısı 6'ya kadar düştü.
İsrail basını, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Türkiye'yi Orta Doğu'da görmezden gelinmesi zor bir aktör ve İsrail için nüfuz sahibi bir rakip haline getirdiğini kabul etti. Haberde, Türkiye'nin bölgesel gücü ve Tel Aviv ile Ankara arasındaki ilişkilerin bu yıl kötüleşmeye devam ettiği vurgulandı.