İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Hürmüz Boğazı'nın İslamabad Mutabakatı temelindeki yedi şart yerine getirilmeden açılmayacağını belirtti. Bu açıklama, İsrail'in Gazze saldırıları ve ABD ile İran arasındaki gerilimin ortasında geldi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, başkent Tahran'da yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda kritik bir duruş sergiledi. Galibaf, İslamabad Mutabakatı temelinde belirlenen yedi şart yerine getirilmediği sürece boğazın açılmayacağını net bir şekilde ifade etti. Bu açıklama, bölgedeki jeopolitik dengeleri ve küresel enerji rotalarını etkileyecek önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Galibaf, İsrail'in Gazze Şeridi'ne 7 Ekim 2023'te başlattığı saldırılara değinerek, İsrail'in dünya kamuoyu nezdinde itibarını kaybettiğini ve ABD'nin eşi benzeri görülmemiş desteğine rağmen tamamen yok oluşa doğru ilerlediğini savundu. Bu durumun ABD'yi de İran karşısında çaresiz bıraktığını belirtti.
ABD-İran Gerilimi ve Arabuluculuk Girişimleri
İran Meclis Başkanı, ABD'nin son dönemde arabulucular aracılığıyla bazı önerilerde bulunduğunu ancak yıpratma ve tek taraflı talepleri dayatma döneminin geride kaldığını vurguladı. Galibaf, İran'ın tutumunun tamamen açık ve kesin olduğunu, ABD'nin çelişkili açıklamalarının İran toplumunda kafa karışıklığı yaratma ve stratejik hesaplamaları manipüle etme amacı taşıdığını ifade etti.
Galibaf, İran'ın genel politikasını ve ulusal güvenliğini ABD'li yetkililerin günlük röportajlarına göre değil, düşmanın gerçek davranış ve fiillerine göre şekillendirdiğini sözlerine ekledi.
İslamabad Mutabakatı'nın Detayları
Haziran ayında ABD ile İran arasında imzalanan İslamabad Mutabakatı'nın 14 maddeden oluştuğu bilgisi verildi. Bu mutabakat, savaşın sona erdirilmesi, tarafların birbirlerinin egemenliğine saygı göstermesi, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını kaldırması, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanması gibi konuları içeriyordu. Ayrıca İran'ın nükleer programı, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması da mutabakatın başlıkları arasında yer alıyordu.
Ancak mutabakatın uygulanması konusunda iki taraf arasında anlaşmazlıklar çıkmış ve ABD-İran çatışması temmuz ayında yeniden başlamıştı.
İran'ın Şartları
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, eylül ayında yaptığı açıklamada, ABD ile müzakerelerin yeniden ilerlemesi için Tahran'ın öne sürdüğü yedi şarttan beşini kamuoyuna duyurmuştu. Bu şartlardan ikisi dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve tüm cephelerde savaşın sona ermesi olarak belirtilmiştir.