İran para birimi riyal, ABD'nin uyguladığı ağır yaptırımlar ve petrol ihracatındaki keskin düşüş nedeniyle dolar karşısında tarihi en düşük seviyelerine geriledi. Ekonomi üzerindeki baskı her geçen gün artıyor.
İran para birimi riyal, ABD'nin uyguladığı ağır ekonomik baskılar ve yaptırımlar sonucu dolar karşısında tüm zamanların en düşük seviyelerine geriledi. Takip sitesi Bonbast verilerine göre, riyal serbest piyasada dolar karşısında 1,992 milyon seviyesinden işlem gördü. Bu düşüş, ABD Başkanı Donald Trump'ın geçen hafta Tahran'a karşı "ezici bir ekonomik operasyon" ilan etmesinden bu yana yüzde 4,5'lik bir değer kaybına işaret ediyor. Resmi olmayan bir başka takip sitesi TGJU ise riyalin pazar günü 2 milyon eşiğini aştığını ancak günü bu seviyenin altında kapattığını bildirdi.
İran para birimi üzerindeki bu ağır baskının temelinde, ABD'nin İran'ı uluslararası alanda izole etme çabaları yatıyor. Washington, İran'ın Basra Körfezi'ndeki ana limanlarını abluka altına alırken, ülkenin kalan az sayıdaki ticaret ortağını tehdit ediyor ve döviz gelirlerinin en önemli kaynağı olan petrol ihracatını kısıtlıyor. Bu adımlar, İran ekonomisinin dış ticaret kapasitesini ciddi şekilde daraltıyor.
İran Merkez Bankası Başkanı Abdolnaser Hemmati, ülkesinin ham petrol ihracatının "neredeyse durduğunu" ve petrol satış gelirlerinin "sıfıra gerilediğini" kamuoyuna duyurdu. Tahran'ın önemli ticaret ortaklarından Birleşik Arap Emirlikleri de geçen hafta, bir sonraki açıklamaya kadar İran ile tüm finansal işlemleri askıya aldığını bildirdi. Bu gelişmeler, İran'ın döviz rezervlerine erişimini daha da kısıtlıyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington'ın çatışmada "son aşamaya" girdiğini belirterek İran'ı bir "ekonomik D-Günü" ile tehdit etti. Financial Times'ta yayımlanan makalesinde Bessent, ABD'nin "bir hasma karşı bugüne kadar düzenlenmiş en büyük finansal taarruzu" planladığını ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump da geçen hafta yaptığı açıklamada, İran'a yardım eden ülkelerin ekonomik yaptırımlarla karşılaşacağını vurgulamıştı.
İran'ın önde gelen ekonomi gazetesi Dünya-i İktisat, para biriminin değer kaybının döviz transferlerindeki aksaklıklar, ihracatın düşmesi, ithalat talebinin artması ve enflasyon beklentilerinin yükselmesinden kaynaklandığını belirtti. Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Temmuz ayı raporuna göre, İran ekonomisinin bu yıl yüzde 5,4 oranında küçülmesi ve 2026 yılı enflasyonunun yüzde 70 seviyelerine ulaşması öngörülüyor. Enflasyon ve enerji sıkıntıları da ülke ekonomisi üzerindeki baskıyı artırıyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan 2026 Ağustos ayına ilişkin Sektörel Enflasyon Beklentileri anketi sonuçlarına göre, hanehalkı ve reel sektörün 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri artış gösterdi.
Amerikalı yatırım bankası Goldman Sachs, Türk Lirası'nda aylık değer kaybının hızlanmasını gerekçe göstererek dolar/TL tahminlerini yukarı yönlü revize etti ve 12 aylık süreçte kurun 59 seviyesine ulaşabileceğini öngördü.
Küresel piyasalar, jeopolitik riskler ve ABD enflasyon endişeleriyle hareketlenirken, altın fiyatları yükselişini sürdürerek üç ayın zirvesine ulaştı. Yatırımcılar, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'ın Jackson Hole Ekonomi Politikaları Sempozyumu'nda yapacağı konuşmaya odaklandı.