İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile Hürmüz Boğazı'nda yeni bir deniz yolu güzergahı üzerinde anlaşmaya varıldığını açıkladı. Tahran, ABD'nin tutumunun seyrüsefer güvenliğini etkileyeceği uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı İçin Ortak Bildiri Hazırlığı
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran ve Umman'ın Hürmüz Boğazı'nda yeni bir deniz yolu güzergahına ilişkin teknik, hukuki, güvenlik ve çevre odaklı maddeleri içeren bir anlaşmaya vardığını bildirdi. Bekayi, bu anlaşmaya dair ortak bir bildiri metninin gözden geçirilerek son haline getirildiğini belirtti.
Tahran, stratejik su yolu üzerinde egemenlik hakkı iddia ederek geçiş ücreti talep etme ısrarını sürdürüyor. Bu durum, BM Deniz Hukuku Sözleşmesi uyarınca seyrüsefer serbestisinin korunması gerektiğini savunan ABD ve Körfez ülkelerinin tutumuyla çelişiyor.
ABD'nin Tutumuna Bağlılık Uyarısı
Sözcü Bekayi, ABD'ye atıfta bulunarak, "Belirli üçüncü tarafların süreci engellememesi kaydıyla, iki ülkenin üzerinde mutabık kaldığı ana hususları ve maddeleri özetleyen ortak bir bildiri metni de gözden geçirilmekte ve son hâline getirilmektedir" ifadelerini kullandı.
Ancak Bekayi, "ABD'nin deniz ablukası ile İran ve çıkarlarına yönelik diğer eylemleri sürdüğü sürece" İran-Umman anlaşmasının tek başına Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini garanti edemeyeceğinin altını çizdi.
İki Aylık Müzakereler ve Orta Koridor İddiası
Tahran'ın bu açıklaması, İran ile Umman arasında iki aydır süren müzakerelerin ardından geldi. İran tarafı, bu müzakerelerin ABD ile Haziran ayında imzalanan Mutabakat Zaptı'na uygun olduğunu belirtti.
İran devlet televizyonu Çarşamba günü erken saatlerde verdiği haberde, İran-Umman görüşmelerinin Hürmüz Boğazı'nda iki ülkenin kontrolünde olacak bir "orta koridor" oluşturulmasına odaklandığını duyurdu.
Boğazın Açılması İçin ABD Şartı
Bir diğer İran devlet yayın organı IRIB ise anlaşmanın, Tahran'ın "ABD ihlalleri" olarak adlandırdığı durumlar sebebiyle boğazın derhal açılmasıyla sonuçlanmayacağını aktardı. IRIB, müzakerelerin "ABD ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını" da vurguladı.
IRIB, "Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, ABD'nin tutumunu değiştirmesine ve ihlallerini düzeltmesine bağlıdır" ifadelerine yer vererek, boğazın tam anlamıyla işlerlik kazanması için ABD'nin mevcut politikalarını değiştirmesi gerektiğine işaret etti.