Türkiye'nin gündemine oturan fon piyasasındaki gelişmeler, 891 milyar TL'lik varlık ve 353 bin yatırımcıyı ilgilendiriyor. Uzmanlar, bu durumun bir fon krizinden öte bir 'ağ krizi'ne dönüşme potansiyeli taşıdığını belirtiyor.
Türkiye ekonomisinin gündeminde yer alan fon piyasalarındaki son gelişmeler, ‘fon krizi mi, ağ krizi mi?’ sorusunu beraberinde getiriyor. Ülke genelinde yedi portföy şirketinde yaklaşık 891 milyar TL varlık ve 353 bin yatırımcının bulunduğu belirtiliyor.
Bu büyüklüğün tamamının zarar olmadığı, daha çok risk altındaki finansal hacmi gösterdiği vurgulanıyor. Asıl mesele, bu miktarın ne kadarının gerçek bir kayba dönüşeceği ve ilk kaybın piyasa ağında kaç kez yeniden üretileceğidir.
Fonların benzer hisseleri barındırması, ortak varlıklara bağlı risk oluşumuna zemin hazırlıyor. Bir fondan başlayan çıkışlar, nakit ihtiyacını tetikleyerek zorunlu satışlara yol açıyor ve bu da fiyatlarda düşüşe neden oluyor.
Finans literatüründe 'zorunlu satış bulaşması' olarak adlandırılan bu durum, tekil bir likidite sorununu hızla geniş bir 'ağ krizi'ne dönüştürebilir. Ortak portföyler, yeniden fiyatlama süreçleri, teminat değerlerindeki gerilemeler ve yeni satış dalgaları ilk şoku büyüterek zincirleme bir etki yaratır.
Krizin maliyetini yalnızca başlangıçtaki mutlak zararla ölçmek yanıltıcı olabilir. Örneğin, risk altındaki 891 milyar TL’lik varlıkların yüzde 20 değer kaybetmesi durumunda, birinci tur etki yaklaşık 178 milyar TL olarak hesaplanıyor.
Ancak finansal büyütme mekanizması (financial amplification mechanism) sayesinde bu şok, sistem içinde ikinci ve üçüncü turlarda da yeniden üretilir. 1.5’lik bir çarpan katsayısı ile yaklaşık 267 milyar TL, 2’lik katsayı ile ise 356 milyar TL'ye ulaşan toplam etkiler oluşabilir.
Bu parasal maliyetler sadece finans piyasasıyla sınırlı kalmaz. Tasarruf sahiplerinin servet kaybı, fonlardan ve sermaye piyasasından uzaklaşma, döviz ve altına yönelme gibi davranış değişikliklerine yol açabilir. Bu duruma 'güven bulaşması' adı verilir.
Güven kaybının yayılması, sermaye piyasalarının derinliğini doğrudan zayıflatarak uzun vadeli ekonomik istikrar üzerinde olumsuz etkiler yaratma potansiyeli taşır.
Türk Telekom, Türkiye'yi küresel bir teknoloji üssü yapma hedefiyle Ar-Ge ve İnovasyon Bilim Kurulu'nu kurdu. Kurul, 6 önemli bilim insanının katılımıyla yeni nesil haberleşme teknolojilerine odaklanacak.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), 18 Eylül 2026 tarihli kararıyla İran merkezli Bank Mellat'ın Türkiye'deki faaliyet iznini kaldırdı. Bu karar, bankanın yaklaşık 44 yıllık Türkiye serüvenini sona erdirdi.
Geçtiğimiz hafta Borsa İstanbul'da yaşanan fon krizi, BIST 100 endeksindeki hisse performanslarını derinden etkiledi. Tekfen Holding haftanın en çok kazandıranı olurken, Katılımevim en büyük düşüşü yaşadı.