Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar sonrası Genelkurmay Başkanları seviyesinde askeri destek mekanizmasına dönüştü. Türkiye Genelkurmay Başkanı Bayraktaroğlu, bu kritik görüşmeler için Riyad'a hareket etti.
Türkiye açısından kritik bir eşik geçilerek Mekke Savunma Anlaşması'nın askeri bir çatışma sırasında devreye girdiği belirtildi. Türkiye Genelkurmay Başkanı Bayraktaroğlu'nun Riyad'a gerçekleştireceği ziyaret, anlaşmanın geleceğe dönük bir işbirliği belgesi olmaktan çıkıp, devam eden bir çatışmada üye ülkelere verilecek askeri desteğin Genelkurmay Başkanları seviyesinde ele alındığı bir mekanizmaya dönüştüğünü gösteriyor.
Riyad yönetiminin çağrısı, Yemen'deki Ensarullah güçlerinin bir yıldırım harekatıyla güney kentlerine inerek Babülmendep'te tam kontrolü sağlamasının ardından geldi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 19 Eylül'de yaptığı açıklamada Suudi Arabistan'ın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve altyapısına yönelik çok ciddi saldırılar bulunduğunu ve Mekke Anlaşması kapsamında üç ülkenin birbirlerine karşı müttefiklik sorumluluğu taşıdığını açıklamıştı.
Bakan Fidan'ın 19 Eylül'de işaret ettiği askeri destek ihtimali, aradan geçen altı günün ardından Genelkurmay Başkanlarının masasına somut bir gündem olarak taşındı. Böylece süreç önce siyasi düzeyde ele alındı, ardından askeri karar vericilerin önüne taşınmış oldu.
Genelkurmay Başkanları toplantısından hemen önce, üç ülkenin dışişleri bakanları New York'ta bir araya geldi. Bu görüşmede, acil Genelkurmay Başkanları toplantısının hazırlıkları ve Suudi Arabistan'a Mekke Anlaşması kapsamında sağlanabilecek destek detaylıca ele alındı.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın metni henüz kamuoyuna açıklanmazken, anlaşmanın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) onayından geçmediği biliniyor. Bu durum, anlaşmanın hukuki yürürlüğe giriş süreci hakkında tartışmaları beraberinde getiriyor.
AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, daha önce yaptığı açıklamada anlaşmanın yürürlüğe giriş sürecini tarif etmişti. Zengin, bu anlaşmanın pek çok uluslararası anlaşma gibi imzalandıktan ve taraflar arasında yazışmalar yapıldıktan sonra Cumhurbaşkanlığı üzerinden kurumsal olarak TBMM'ye geleceğini ve Anayasa'nın 90. maddesine uygun olarak Genel Kurul'da görüşülüp onaylandıktan sonra yürürlüğe gireceğini belirtmişti. Ancak anlaşma bu süreçten geçmeden siyasi ve askeri mekanizmalar çalışmaya başladı ve şimdi bu mekanizmaların önüne ilk sıcak çatışma dosyası geldi.
ABD istihbarat kaynakları, Çinli gruplardan gelen uydu görüntüleri ve coğrafi verilerin İran'ın saldırı kapasitesini önemli ölçüde artırdığını belirtti. Bu destek, özellikle Ürdün'deki ABD üssüne düzenlenen saldırı gibi olaylarda etkili oldu.
Avustralya'dan ABD'ye gönderilen F-35 savaş uçağına ait kritik parçalar, sevkiyat rotasının Hong Kong'a kaymasıyla Çin makamlarının eline geçti. Olay, Pentagon tarafından da doğrulandı ve soruşturma başlatıldı.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın bölgesel güvenlik için kurduğu Mekke Savunma İttifakı'nın ilk genel sekreteri Pakistan'dan Emekli Korgeneral Nauman Mahmood olarak belirlendi. Mahmood, üç yıl süreyle Riyad'da görev yapacak.