COVID-19 aşılarıyla dünya çapında tanınan Moderna, pandeminin ardından mRNA teknolojisini kanser tedavisine taşıyarak yeni bir başarı hikayesi yazıyor. Şirket, kurucularından Noubar Afeyan'ın zorlu yaşam yolculuğundan ilham alan yenilikçi ruhunu koruyor.
Moderna'nın COVID-19 aşılarıyla küresel çapta tanınmasının ardından, pandeminin sona ermesiyle Spikevax satışlarında yaşanan düşüşe rağmen şirket, mRNA teknolojisini farklı hastalıklara, özellikle de kansere odaklayarak yeni bir rota çizdi. Bu stratejik dönüşüm, şirketin geleceği için kritik bir adım oldu.
Bu yeni odaklanma doğrultusunda, Moderna ve Merck, 19 Ağustos tarihinde önemli bir gelişmeyi duyurdu. Kişiye özel geliştirilen mRNA tedavisi (intismeran autogene) ile bir bağışıklık ilacının (pembrolizumab) birlikte kullanıldığı Faz 3 çalışmasından olumlu sonuçlar alındı. En tehlikeli cilt kanseri türü olan melanom hastaları üzerinde yapılan bu araştırmada, tümörleri ameliyatla tamamen temizlenmiş kişilere uygulanan ikili tedavi, başarılı sonuçlar vererek Moderna'nın yenilikçi teknolojisini yeniden dünya gündemine taşıdı.
Moderna'nın bugünkü başarısını anlamak için, şirketin kurucu ortaklarından Noubar Afeyan'ın ilham verici hayat hikayesine bakmak gerekiyor. 1962'de Beyrut'ta doğan Afeyan, Lübnan İç Savaşı başladığında henüz 13 yaşındaydı. Ailesiyle birlikte ülkesini terk ederek Kanada'ya yerleşti. Daha sonra eğitimini Amerika Birleşik Devletleri'nde sürdürerek MIT'de biyokimya alanında doktora derecesi aldı. Bilim insanı kimliğinin yanı sıra biyoteknoloji alanında birçok şirketin kurulmasına öncülük eden bir girişimci olarak öne çıktı.
Afeyan, bilimsel araştırmaları ticari şirketlere dönüştürme vizyonuna sahipti. mRNA teknolojisinin henüz yaygın ilgi görmediği yıllarda bu potansiyeli fark eden ve ona yatırım yapan ilk isimlerden biri oldu. Bu vizyon, Moderna'nın temelini oluşturdu.
Moderna'nın temelleri, Afeyan'ın öncülüğünde 2010 yılında Boston'da atıldı. Şirketin kurucu ekibinde Afeyan'ın yanı sıra MIT Profesörü Robert Langer, Derrick Rossi, Kenneth Chien ve Timothy Springer gibi önemli bilim insanları da yer aldı. Bu ekip, oldukça basit ancak uygulanması zor bir fikir üzerinde yoğunlaştı: hücrelere geçici genetik talimat taşıyan mRNA'yı kullanarak insan vücudunda istenen proteinlerin üretilmesini sağlamak.
mRNA, yani haberci RNA, aslında hücreye geçici bir talimat taşıyan moleküldür. DNA'yı ana arşiv olarak düşündüğümüzde, mRNA buradaki belirli bir bilginin hücrenin protein üretim merkezine götürülen kısa süreli kopyası gibi işler. Hücre bu talimatı kullandıktan sonra mRNA parçalanır. Moderna'nın yıllardır peşinde olduğu bu teknoloji, hem aşılar hem de tedavi yöntemleri için devrim niteliğinde bir potansiyel sunuyor.
ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, TEKNOFEST Mavi Vatan etkinliğinde yaptığı açıklamada, Türkiye'nin denizlerdeki gücünü pekiştirmek amacıyla silah ve sensör üretim yatırımlarına devam edeceklerini bildirdi. Akyol, şirketin denizcilik alanındaki mevcut başarısını ve geleceğe yönelik stratejik adımlarını vurguladı.
Geçen hafta Türkiye ekonomisi, Merkez Bankası'nın enflasyon tahminlerini güncellemesi ve motorin ÖTV düzenlemeleriyle öne çıktı. Uluslararası arenada ise ABD enflasyonu ve İran ile ilgili gelişmeler takip edildi.
Avrupa'da yeni düşük maliyetli hava yolu şirketi Fly2Galicia, 1 Aralık'tan itibaren bilet satışlarına başladı. Şirket, tek yön biletleri 21.50 Euro'dan, gidiş-dönüş biletleri ise 19 Euro'dan başlayan fiyatlarla sunuyor.