Küresel piyasalardaki gerilimler akaryakıt fiyatlarını yeniden hareketlendirdi. 12 Eylül 2026 itibarıyla benzine 2,95 TL zam gelirken, motorin fiyatlarında ise beklenen artış şimdilik gerçekleşmedi.
Küresel piyasalarda yaşanan hareketlilik, Türkiye'deki akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımaya devam ediyor. Son gelişmelere göre, 12 Eylül 2026 tarihinden itibaren benzinin litre fiyatına 2,95 TL zam yapılması beklenirken, motorin fiyatlarında ise şu aşamada herhangi bir değişiklik öngörülmüyor. Bu durum, özellikle sürücüler ve taşımacılık sektörü tarafından yakından takip ediliyor.
Beklenen zammın 12 Eylül 2026 Cumartesi günü saat 00.01'den itibaren pompaya yansımasıyla birlikte, benzinin litre fiyatı birçok kentte 80 TL seviyesine yaklaşacak. Yeni tarifeyle birlikte İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin ortalama litre fiyatı 79,87-79,96 TL, Ankara'da 80,84-80,93 TL ve İzmir'de 81,12-81,21 TL seviyelerine yükselecek.
Küresel Etkenler ve Fiyat Mekanizması
Akaryakıt fiyatlarındaki bu artışın temelinde, küresel piyasalardaki arz endişeleri yatıyor. ABD ile İran arasında devam eden gerilim ve Ukrayna'nın Rusya'daki petrol rafinerilerine yönelik saldırıları, Brent petrolün varil fiyatını 105 dolar seviyesini aşarak 110 dolara yaklaştırdı. Bu gelişmeler, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının sert yükselmesine neden oldu.
Türkiye'de akaryakıt fiyatlandırması, 1 Ocak 2005'ten bu yana 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu çerçevesinde serbest piyasa esaslarına göre işlemektedir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) doğrudan fiyat belirlemezken, rafinerici ve dağıtıcı lisansı sahipleri, en yakın erişilebilir dünya piyasalarını referans alarak kendi tavan fiyatlarını hesaplamaktadır. Bu hesaplamada günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ile günlük dolar kuru çarpılarak ürünün TL cinsinden gümrüksüz rafineri maliyeti bulunur.
Maliyet Kalemleri ve Bölgesel Farklılıklar
Gümrüksüz rafineri fiyatının üzerine Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve EPDK payı eklenerek Katma Değer Vergisi (KDV) hariç rafineri satış fiyatına ulaşılır. Formül şu şekildedir: Gümrüksüz Rafineri Fiyatı + ÖTV + EPDK Payı = Rafineri Satış Fiyatı. Bu fiyata daha sonra nakliye (navlun) maliyeti, dağıtıcı payı, bayi payı ve KDV dahil edilerek akaryakıtın nihai bayi (pompa) satış fiyatı belirlenir.
Serbest piyasa esasına dayalı bu sistemde, dağıtıcılar bayileri için tavan fiyat belirleyebilir veya fiyat tavsiyesinde bulunabilir. Bu nedenle, aynı ürünün fiyatı, taşıma mesafesi ve yerel rekabet koşulları gibi faktörlere bağlı olarak şehirden şehire ve şirketler arasında küçük farklılıklar gösterebilir. EPDK'nın ise istisnai durumlarda, geçmişte uygulanan iki aylık tavan fiyat uygulaması gibi, fiyatlara sınırlı süreyle müdahale etme yetkisi bulunmaktadır. 14 Eylül 2026 tarihli verilere göre, motorin ve LPG fiyatlarında şu an için bir zam beklentisi bulunmamaktadır.