Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) eski yargıcı Navi Pillay’ın 2026 Nobel Barış Ödülü’nü kazanmasının hemen ardından ABD, mahkemeye karşı yaptırım kararı aldı. Bu karar, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı ve birçok ülkenin tepkisine neden oldu.
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) eski yargıçlarından Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay’ın 2026 Nobel Barış Ödülü’nü kazanmasının ardından ABD, mahkemeye karşı yaptırım uygulama kararı aldı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bu kararı sosyal medya hesabından duyurarak, Başkan Donald Trump’ın Amerikalıların UCM tarafından yargılanmasına asla izin vermeyeceğini belirtti.
Rubio, ABD’nin UCM’nin üyesi olmadığını ve mahkemenin Amerikan vatandaşları üzerinde herhangi bir yetkisini kabul etmediklerini vurguladı. Yaptırım kararının, UCM’nin gelecekte bu tür bir adım atmasını engellemek amacıyla alındığını belirten Rubio, “Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM’yi ortadan kaldıracağız.” ifadesini kullandı. Ayrıca, “Bunu yapmazlarsa ABD, Amerikalılar artık tehdit altında kalmayana kadar UCM’yi adım adım yıkmaya devam edecektir.” sözleriyle UCM’ye yönelik sert tutumunu yineledi.
Yaptırım Kararının Arka Planı
ABD’nin bu yaptırım kararını, eski UCM yargıcı Pillay’ın “İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği” sonucuna varan bir Birleşmiş Milletler (BM) raporunun hazırlanmasını yönetmesinin ve Nobel Barış Ödülü’nü kazanmasının birkaç saat sonrasında açıklaması dikkat çekti. Mahkeme, Kasım 2024’te Gazze’deki soykırım gerekçesiyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı. ABD, bu karara şiddetle itiraz etmiş ve tanımadığını belirtmişti.
Washington yönetimi, daha önce de Ağustos ayında UCM yargıçlarına ve savcılarına, aralarında Mahkeme Başkanı Tomoko Akane’nin de bulunduğu isimlere yaptırım uygulamıştı. ABD Başkanı Donald Trump ise Rubio’nun UCM’ye karşı yürüttüğü kampanyanın kendisini değil, İsrail Başbakanı Netanyahu’yu korumak amacıyla yürütüldüğünü belirtmişti.
Uluslararası Tepkiler ve Hukukun Üstünlüğü Vurgusu
UCM’nin kurucu sözleşmesi Roma Statüsü’ne taraf olan İngiltere, Kanada, Danimarka, Almanya, Fransa, İtalya, Japonya ve Hollanda dışişleri bakanları, ABD’nin UCM’ye yaptırım uygulama kararına ilişkin ortak yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, “UCM’nin kararlı destekçileri olarak, ABD tarafından mahkemeye uygulanacağı açıklanan yaptırımlardan üzüntü duyuyor ve bunlara güçlü şekilde karşı çıkıyoruz.” ifadelerine yer verildi. Bu ülkeler, mahkemenin Roma Statüsü kapsamındaki görevini yerine getirmesinin önemini vurguladı.