ABD'nin beklentilerin üzerinde gelen güçlü tarım dışı istihdam verisi ve Ortadoğu'da artan gerilimler, küresel piyasalarda belirsizliği artırıyor. Özellikle petrol fiyatları, bölgedeki çatışmaların şiddetlenmesiyle 100 dolar seviyesini aşma riski taşıyor.
Küresel piyasalar, ABD'den gelen güçlü tarım dışı istihdam verisi ve Ortadoğu'da tırmanan savaş riskiyle yeni bir haftaya başladı. Beklentilerin çok üzerinde açıklanan istihdam verisinin piyasalar üzerindeki etkisi sınırlı kalırken, dolar kademeli olarak güçlendi, tahvil ve hisse senetleri ise sınırlı satıcılı bir seyir izledi. Ortadoğu'daki gerilimler ise Brent petrolün ağustos ayı içinde gördüğü dip seviyelerden 17 dolar yükselerek 96 doların üzerinde kapanış yapmasına neden oldu.
Piyasalarda hakim görüş, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) Ekim toplantısında 25 baz puan faiz artırdıktan sonra bir süre bekleme sürecine gireceği yönünde. İngiltere Merkez Bankası'ndan yıl sonuna kadar 25 baz puan, Avrupa Merkez Bankası ve Japonya Merkez Bankası'ndan ise 50 baz puan artış beklentisi bulunuyor. Bu beklentiler, küresel likidite koşullarını ve yatırımcı stratejilerini şekillendiriyor.
Ortadoğu'da saldırıların şiddeti artarken, ABD'nin İran gemilerine karşı saldırısına, İran ABD donanmasına ve ticari gemilere saldırı ile cevap verdi. Hafta sonunda tırmanan bu atışmaların piyasa üzerindeki etkileri bu hafta daha net görülecek.
Bölgedeki çatışmaların devam etmesi halinde Brent petrolün bu hafta 100 doları aşabileceği öngörülüyor. Bu senaryoda enerji hisselerinde yükseliş, altın madenleri ve havacılık hisselerinde ise satış baskısı bekleniyor.
Borsa İstanbul, Fed faiz artışı, küresel tahvil satışı ve Ortadoğu'da tırmanan çatışmalar gibi risklere rağmen 14 bin civarında tutunmayı sürdürüyor. Fon düzenlemeleri nedeniyle BİST 100-30 hisselerindeki sert satışlara rağmen, bankalar ve az sayıda büyük hisse endeksin tutunmasına katkı sağlıyor.
Beklentilerden düşük gelen enflasyon verisi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Karahan'ın Enflasyon Raporu toplantısında verdiği güvercin mesaj, Merkez Bankası faiz indirimi beklentilerini güçlendirerek endeksi destekledi. Bankalar, bilançolarının aktif ve pasifi arasındaki faiz duyarlılığı farkı nedeniyle yükselişte öncü konumda yer alıyor.
Enflasyon verisi sonrası faiz indirim beklentileri öne çekildi. Hakim görüş, Merkez Bankası'nın Eylül toplantısını beklemede geçirdikten sonra, Ekim ve Aralık toplantılarında 100 baz puanlık adımlarla faiz indirim döngüsüne devam etmesi yönünde. Bu süreçten orta vadeli tahviller ve bankaların en çok yararlanacak varlıklar olması bekleniyor. Orta vadeli programda enflasyon tahminlerinin yukarı çekilmesi, Merkez Bankası'nın reel faiz seviyesini makul düzeylerde tutarak faiz indirmeye devam edeceği görüşüyle uyumlu. Ancak, kurumlar tarafından para piyasasında elde edilen gelirlere %10 stopaj getirilmesinin bu süreci nasıl etkileyeceği henüz net değil; yatırımcıların vade uzatarak veya yapısal ürünlerle bu süreci yönetmeye çalışacağı öngörülüyor.
Piyasaların önündeki temel risk, Ortadoğu'da sıcak savaş riskinin tırmanması ve petrol fiyatlarının 100-120 dolar bandına yükselmesi olarak gösteriliyor. Bu senaryo, dolarda güçlenme, tahvillerde küresel satış ve gelişmekte olan ülke varlıkları üzerinde olumsuz bir etki yaratabilir.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Almanya'nın Leipzig-Halle Havalimanı'nda bulunan bir İHA sonrası Moskova'ya yönelik aldığı önlemleri sert bir dille eleştirerek, Berlin'in 'yine savaş istediğini' öne sürdü.
Rusya Dışişişleri Bakanı Sergey Lavrov, Almanya'nın Leipzig-Halle Havalimanı'nda bulunan insansız hava aracı sonrası aldığı tedbirlere sert tepki gösterdi. Lavrov, bu durumu 'gerçek bir savaşın başlangıcı' olarak nitelendirdi ve Almanya'yı iki ülke ilişkilerini ciddi şekilde kırmakla suçladı.
Belçika'nın Schelle bölgesinde yer alan Tawfieq Camisi, 4 Eylül'de kimliği belirsiz kişilerce gamalı haçlar ve nefret içerikli mesajlarla çirkin bir saldırıya uğradı. Olay, Müslüman düşmanlığının açık bir göstergesi olarak değerlendirilirken, polis failleri yakalamak için geniş çaplı bir soruşturma başlattı.