İran ve Umman'ın Hürmüz Boğazı'nda "düşmanca" gemilere yönelik kısıtlama önerileri, petrol fiyatlarında yükselişi tetikleyerek Brent petrolün varilini 83,48 dolara, ABD ham petrolünün varilini ise 78,84 dolara çıkardı. Bu durum, küresel arz güvenliği endişelerini derinleştirdi.
Petrol fiyatları, İran ve Umman'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik görüşmeler kapsamında "düşmanca" olarak değerlendirilen gemilerin boğazdan geçişinin yasaklanmasını ve kuralları ihlal edenlere ağır para cezaları uygulanmasını önermesinin ardından yükselişini sürdürdü. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 1,2 artışla varil başına 83,48 dolara yükselirken, ABD ham petrolü (WTI) yüzde 1,1 primle 78,84 dolardan işlem gördü.
Hafta başında ABD ile İran arasındaki çatışmanın sona ermesine yönelik diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesiyle gerileyen petrol fiyatları, perşembe günü yeniden 80 doların üzerine çıkarak 13 Temmuz'dan bu yana ilk kez bu seviyeyi görmüştü. Bu son gelişmelerle birlikte piyasalardaki belirsizlik yeniden arttı.
Bölgesel Gerilim ve Arz Güvenliği
ABD ile İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sahibi olduklarını karşılıklı olarak ileri sürmesi, gelecekte arzın istikrarına ilişkin belirsizliği daha da derinleştirdi. Bölgedeki çatışmalar, petrol tankerlerinin bu suyolunu kullanarak Basra Körfezi'nden müşterilere ham petrol taşımalarını engelleyerek dünya genelinde akaryakıt fiyatlarını yukarı çekiyor. Geçmişte ABD Başkanı Donald Trump, Washington'un boğazda İran'a yönelik bir ablukayı "yeniden devreye soktuğunu" belirtmişti.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, piyasaların yıl içinde daha önce de kısa ömürlü bir uzlaşma girişimi gördüğünü ifade etti. Waterer'a göre, yatırımcıların yeni bir anlaşmanın tanker trafiğini tamamen normale döndüreceğine dair güveni sınırlı kalmaya devam ediyor.
Küresel Piyasaların Tepkisi
ABD'nin İran'a yeni saldırılar düzenlemesinin ardından ABD hisse senedi vadeli kontratları yüzde 0,3 geriledi. Asya işlemlerinde, Tokyo'nun Nikkei 225 endeksi yüzde 1 kayıpla 66.574,96'ya gerilerken, Güney Kore'de Kospi yüzde 3,2 düşüşle 6.589,37'ye indi. Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,8 değer kaybederek 3.884,32'ye geriledi.
Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 artışla 24.230,46'ya hafif yükselirken, Avustralya'da S&P/ASX 200 endeksi yüzde 0,5 kayıpla 8.767,00’ye geriledi. Wall Street'te ise S&P 500 endeksi yüzde 0,8, Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,3 ve Nasdaq bileşik endeksi yüzde 1,6 değer kaybetti. Micron Technology gibi çip üreticilerinin hisseleri düşüşe öncülük etti; Micron'un hissesi yüzde 4,4 gerileyerek, yılın başından bu yana kaydettiği yüzde 243,1'lik yükselişin bir kısmını geri verdi.
Gelecek Beklentileri
Petrol fiyatları, savaş döneminde görülen varil başına yaklaşık 120 dolarlık zirvenin hala altında seyrediyor. Ancak Hürmüz Boğazı'na ilişkin yeni kısıtlama önerileri ve bölgesel gerilimler, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerinin devam etmesine neden oluyor.