Eski İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland'ın açıklamalarına göre, dönemin Askeri İstihbarat Direktörü'nün değerlendirmesiyle birlikte, 7 Ekim 2023'ten aylar önce çok cepheli savaş riski konusunda İsrailli yetkililere uyarılar yapıldığı ortaya çıktı. Bu uyarılar arasında Birleşik Arap Emirlikleri'nden gelen bir Hamas saldırısı istihbaratı da bulunuyordu.
İsrail'de 7 Ekim 2023 olayları öncesindeki istihbarat ve güvenlik zafiyetlerine ilişkin tartışmalar devam ederken, Şabak Direktörü ve diğer üst düzey yetkililerden gelen uyarıların detayları kamuoyuna yansıdı. Eski Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Giora Eiland, dönemin Askeri İstihbarat Direktörü (AMAN) Tümgeneral Aharon Haliva'nın değişen güvenlik değerlendirmeleri üzerine İsrail hükümetine savaş riskine dair önemli uyarılarda bulunduğunu açıkladı.
Eiland, 16 Ağustos 2023 tarihinde Tel Aviv'deki Savunma Bakanlığı karargahında dönemin Başbakanı Netanyahu ile baş başa bir görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmede, Netanyahu'yu 2023 yılının sonu veya 2024 yılının başında bir savaşın başlama ihtimali konusunda açıkça uyardığını belirtti.
İstihbarat Değerlendirmesindeki Keskin Değişim
Giora Eiland'ın uyarı kararını almasındaki temel neden, Tümgeneral Aharon Haliva'nın güvenlik değerlendirmesini değiştirmesi oldu. Haliva, 2023 yazında savaş riskinde ciddi bir artış tespit ettiğini ifade etti. İsrail askeri istihbaratı, 2022 yılının sonuna kadar savaş ihtimalini 'düşük' olarak değerlendirirken, Haliva'nın Haziran-Temmuz 2023 döneminde bu analizi değiştirerek çok cepheli bir savaş riskine dikkat çektiği kaydedildi.
Bu yeni ve acil değerlendirme, eski Başbakan Ehud Barak, Moşe Yalon ve Amos Yadlin gibi isimlerin de aralarında bulunduğu sekiz eski üst düzey yetkilinin katıldığı bir toplantıda paylaşıldı. Durumun aciliyeti üzerine Eiland, Netanyahu ile acil bir görüşme talep ederek savaş endişelerini doğrudan iletti.
Eiland ayrıca, İsrail merkezli "Ynet" haber sitesinde Eylül 2024'te yayımlanan ve Gazze Şeridi'nin kuzeyinin kuşatılmasını ve Filistinlilerin buradan sürgün edilmesini öngören "Generaller Planı"nın mimarı olarak da biliniyor.
Birleşik Arap Emirlikleri'nden Gelen Kritik Uyarı
İsrail'in Haaretz gazetesinde gazeteci Shlomi Eldar imzasıyla 8 Eylül 2023'te yayımlanan bir raporda, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan'ın da 23 Eylül 2023'te yaptığı telefon görüşmesinde Netanyahu'yu Hamas'ın büyük bir saldırı düzenleme niyeti konusunda uyardığı ileri sürüldü.
Haberde, bu kritik uyarının İsrail'in Filistinli tutukluların serbest bırakılması ve Gazze üzerindeki ekonomik baskının azaltılması yönündeki taleplere yanıt vermediği bir dönemde geldiği belirtildi. Netanyahu'nun ise bu uyarıyı göz ardı ederek güvenlik teşkilatındaki üst düzey yetkililere aktarmadığı iddia edildi.
Söz konusu iddialara ilişkin olarak BAE Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Abu Dabi'nin 7 Ekim 2023'ten bu yana yürüttüğü çabaların 'gerilimi düşürme, bölgesel istikrarı güçlendirme ve şiddeti sınırlandırma' odaklı olduğu vurgulandı.
İstihbarat Zafiyetleri Tartışılmaya Devam Ediyor
İsrail'de 7 Ekim öncesindeki siyasi, askeri ve istihbarat zafiyetlerine ilişkin tartışmalar kamuoyunda ve siyasi çevrelerde yoğun bir şekilde devam ediyor. Hamas, 7 Ekim'deki saldırısını 'İsrail'in Filistin halkına ve Mescid-i Aksa başta olmak üzere kutsallarına yönelik günlük ihlallerine yanıt olarak' düzenlediğini açıklamıştı.