Savaş, İttifaklar ve Algoritmalar: Türkiye'nin Yeni Küresel Konumu

Ortadoğu'da savaşın yarattığı güvenlik boşluğu, Karadeniz'de Rusya-Ukrayna atışmasının genişleyen etkileri ve Doğu Akdeniz'de enerji ile deniz yetki alanları üzerinden süren rekabet, küresel ölçekte giderek sertleşen büyük güç mücadelesinin farklı yönlerini oluşturuyor. Bu karmaşık tablo içinde, savaş, ittifaklar ve algoritmalar ekseninde Türkiye'nin nereye konumlandığı, atılan son adımlarla daha belirgin hale geliyor.

Mekke Paktı'nın Somutlaşan Adımları

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu Mekke Paktı, başlangıçta siyasi bir deklarasyon niteliğindeyken, son haftalarda hızla somutlaşmaya başladı. 31 Ağustos tarihinde İstanbul'da gerçekleştirilen ilk Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısının ardından, ülkelerin dışişleri bakanları New York'ta, genelkurmay başkanları ise Riyad'da bir araya geldi.

5 Ekim'de Riyad'da yapılan olağanüstü toplantıda ise kritik bir karar alındı: Üç ülke, Suudi Arabistan'ın karşı karşıya olduğu tehditlere karşı gerekli askeri kuvvet ve kabiliyetlerin sağlanması ile bunların Suudi Arabistan'da hızla konuşlandırılması konusunda anlaştı. Türkiye'nin, hava savunma sistemleri, elektronik harp, İHA/SİHA teknolojileri, eğitim, bakım ve yeni nesil savunma sistemleri ile Suudi Arabistan'a destek vereceğine ilişkin haberler kamuoyunda sıkça yer buldu.

Yasal Çerçeve ve Atlantik İlişkileri

Mekke Antlaşması'nın AK Parti hükümeti tarafından henüz TBMM'ye getirilip onay alınmaması dikkat çekiyor. Bu nedenle şu anda atılan adımlar, Mekke Antlaşması çerçevesinde değil, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında zaten devam eden ikili savunma işbirliği çerçeve anlaşmaları üzerinden gerçekleşiyor. Ancak adımlar hangi yasal çerçeve içinde atılırsa atılsın, Ortadoğu'da ABD'nin boşluğunun bu ittifak üzerinden doldurulmaya çalışıldığı açıkça görülüyor.

Türkiye'nin ABD ile F-16 ve F-35 başlıklarında yürüttüğü temaslar, NATO içindeki konumu, Avrupa güvenliği ve Ortadoğu'daki yeni güvenlik düzeni birlikte değerlendirildiğinde, Ankara'nın Atlantik ittifakıyla bağlarını yeniden güçlendirdiği söylenebilir. Bu süreçte, ABD Başkanı Trump'tan Cumhurbaşkanı Erdoğan'a her fırsatta yapılan övgüler de bu ilişkinin seyrini gösteriyor.

Moskova'dan Gelen Sinyaller ve Denge Politikası

Bu gelişmeler karşısında Moskova'dan gelen sert sinyaller, Türkiye'nin giderek 'ABD kampına yerleştiğine' ilişkin imajının yarattığı zararı ortaya koyuyor. Rusya-Ukrayna savaşının başından bu yana Türkiye'nin temel politikası, iki tarafla da konuşabilen ve mümkün olduğunca atışmanın dışında kalabilen bir aktör olmak üzerine kurulmuştu. Tahıl koridoru bu politikanın en başarılı örneklerinden biri olarak gösteriliyordu. Ancak son dönemdeki stratejik hamleler, Türkiye'nin küresel güçler arasındaki konumunu yeniden şekillendiriyor.