1995 Srebrenitsa soykırımının baş sorumlularından Ratko Mladiç'in Belgrad'da askeri törenle defnedilmesi, Avrupa Birliği, Srebrenitsa Anneleri ve bölge ülkelerinden yoğun tepkiyle karşılandı.
1995 yılında Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürülmesiyle sonuçlanan soykırımın başlıca sorumlularından Ratko Mladiç, Lahey'deki cezaevinde 84 yaşında hayatını kaybetti. Mladiç'in Belgrad'daki Topçider Mezarlığı'nda düzenlenen görkemli cenaze töreni, uluslararası kamuoyunda ve mağdur ailelerinde büyük tepkilere neden oldu.
Cenaze öncesinde Sırp Ortodoks Kilisesi'nde binlerce kişinin katıldığı bir ayin düzenlendi. Kiliseye Bosna Hersek'teki Sırp Cumhuriyeti entitesinden yöneticiler, Sırp siyasetçiler ve Mladiç'in eski silah arkadaşları da iştirak etti. Mladiç'in tabutunun başında askerler nöbet tutarken, savaş suçlarından hüküm giymiş komutanın madalyaları da tabutun önünde sergilendi. Defin sırasında Sırbistan Ordusu'nun tören birliği tarafından askeri tören gerçekleştirildi ve Mladiç, 1994'te hayatını kaybeden kızı Ana Mladiç'in yanına defnedildi.
Uluslararası Arenadan Yükselen Tepkiler
Avrupa Komisyonu, savaş suçlularının yüceltilmesinin Avrupa Birliği değerleriyle bağdaşmadığını kesin bir dille açıkladı. Komisyon, soykırımın inkarına ve savaş suçlularının yüceltilmesine AB’ye üye veya aday ülkelerde yer olmadığını vurguladı.
Srebrenitsa Anneleri Derneği, Belgrad'daki törene sert tepki göstererek organizasyonu “Avrupa’da son 70 yılın en büyük faşist buluşması” olarak nitelendirdi. Bosna Hersek'teki bazı kablolu televizyon dağıtım şirketleri ise Mladiç'in cenazesini canlı yayınlayan kanalların sinyallerini kesti. Bu uygulamanın, ülkede soykırımın inkarı ve savaş suçlularının yüceltilmesine yönelik yasal düzenlemeler kapsamında gerçekleştirildiği bildirildi.
Sırbistan ve Komşu Ülkelerdeki Yankılar
Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujiç, Mladiç'in cenazesinin en üst düzey devlet ve askeri törenle defnedileceğini, defin yerinin ise ailesi tarafından belirleneceğini belirtti. Vujiç, naaşın Sırbistan'a naklinin Lahey'deki Birleşmiş Milletler Uluslararası Ceza Mahkemeleri Kalıntı Mekanizması'nın prosedürlerine bağlı olduğunu ve sürecin bürokratik işlemlerin tamamlanmasının ardından netleşeceğini ifade etti.
Bosna Savaşı sırasında büyük zulümlerin yaşandığı Zvornik'te yüzlerce kişi bir araya gelerek Sırbistan bayrakları taşıdı ve Mladiç'i öven pankartlar açtı. Bu duruma tepki gösteren Sırp Cumhuriyeti Başkan Yardımcısı Camil Durakovic, bölgede Boşnakların gömüldüğü toplu mezarların bulunduğunu hatırlattı. Srebrenitsa yakınlarındaki Bratunac'ta bir duvara “Hepimiz Mladic'in askerleriyiz” yazılırken, Brcko'daki Sırpların da Mladiç için mum yaktığı belirtildi.
Komşu Ülkelerden Sert Mesajlar
Karadağ Cumhurbaşkanı Jakov Milatovic, Mladiç'in cezaevinde bir savaş suçlusu olarak öldüğünü ve soykırım ile en ağır savaş suçlarından kesin hükümle mahkum edildiğini vurguladı. Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grlic Radman ise Mladiç'in Bosna Hersek ve Hırvatistan'da kanlı izler bıraktığını ifade etti.
Boşnak akademisyen Esad Durakovic de Mladiç'in cenaze törenine ilişkin değerlendirmesinde, bir savaş suçlusunun “kahraman” gibi gösterilerek defnedilmesinin son derece yanlış olduğunu dile getirdi.