Suudi Arabistan'ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco, Kızıldeniz'e uzanan kritik boru hattına düzenlenen saldırının ardından gelecek ay Avrupa'daki rafinerilere ham petrol tedarik edemeyeceğini bildirdi. Bu karar, Avrupa ülkelerinde enerji piyasalarında endişeye yol açtı.
Suudi Arabistan'ın devlet petrol ve doğalgaz şirketi Saudi Aramco, Kızıldeniz'e uzanan kilit önemdeki boru hattına düzenlenen saldırının ardından, Avrupa'daki en az iki petrol rafinerisi müşterisine gelecek ay ham petrol sağlanamayacağını duyurdu. Bu karar, tüm Avrupalı alıcıları kapsayacak ve vadeli sözleşmelerle temin edilen teslimatların önümüzdeki ay gerçekleşmeyeceği anlamına geliyor.
Geçen hafta insansız hava araçlarının saldırısına uğrayan Doğu-Batı petrol boru hattını kapatmak zorunda kalan Suudi Arabistan, bu durumun Avrupa'ya yönelik arzı doğrudan etkilediğini belirtti. Boru hattının birkaç gün içinde kısmen yeniden faaliyete geçmesi ve altı hafta içinde tam kapasiteyle çalışır hale gelmesi bekleniyor. Avrupalı rafineriler, Suudi ham petrolünü genellikle Kızıldeniz'e bir boru hattıyla bağlı olan Mısır'ın Akdeniz'deki Sidi Kerir limanından temin ediyor.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın aylık Petrol Piyasası Raporu'na göre, OECD üyesi Avrupa ülkeleri Haziran ayında Suudi Arabistan'dan günde 577 bin varil ham petrol ithal etmişti. Bu kesinti, kıta için önemli bir arz kaybı anlamına geliyor.
Suudi Arabistan'dan gelen bu haber, Avrupalı müşteriler arasında panik alımlarına yol açtı. Özellikle Polonyalı enerji şirketi Orlen SA, alternatif tedarik kaynakları sağlamak amacıyla Cuma gününden bu yana ondan fazla ihale açarak acil çözüm arayışına girdi.
Yaşanan arz sıkıntısı, Avrupalı liderleri de harekete geçirdi. Artan dizel fiyatlarına karşı önlem arayışları hız kazanırken, boru hattındaki kesintinin şirketler için büyük bir problem oluşturacağı belirtiliyor.
Suudi Arabistan'dan gelen bu haberin ardından küresel petrol piyasalarında dalgalanmalar yaşanıyor. Brent petrolün varili 102 dolardan işlem görüyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, sadece Avrupa'yı değil, ABD'de de akaryakıt maliyetleri üzerinden ekonomiyi zorluyor.
Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin global petrol şirketlerini önemli ölçüde etkilemeye devam ettiği gözlemleniyor. Bu tür saldırılar, enerji arz güvenliği konusundaki endişeleri artırarak küresel ekonomik istikrar üzerinde baskı oluşturuyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon piyasasında tespit edilen piyasa bozucu işlemlere ilişkin açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiye sürecine alındığını ve yatırımcı haklarının korunduğunu belirtti.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, sermaye piyasalarında yürütülen manipülasyon soruşturmaları kapsamında fon yönetim kurulu başkanı ve üyelerinin de aralarında bulunduğu 4 kişinin tutuklandığını, 51 kişi hakkında ise yurt dışı çıkış yasağı getirildiğini açıkladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, borsa ve fon piyasasında yaşanan hareketliliğin sınırlı sayıda fonu etkilediğini ve genele yayılan bir sistemik risk bulunmadığını belirtti. Bakan Şimşek, alınan tedbirlerin yeterli olduğunu ve yatırımcı haklarının korunacağını vurguladı.