Yapay zekanın savaşlarda kullanımı dünya gündeminin en kritik başlıklarından biri haline gelirken, G7 liderleri ve Birleşmiş Milletler Cenevre'de askeri yapay zekanın düzenlenmesi için görüşmeler yapıyor.
Yapay zekânın savaşlarda kullanımı, dünya gündeminin en kritik başlıklarından biri haline geliyor. Bu önemli konu, 15-17 Haziran tarihlerinde Cenevre Gölü kıyısındaki Evian’da G7 zirvesi için bir araya gelen küresel teknoloji liderleri ve aynı günlerde Cenevre’de askeri yapay zekânın düzenlenmesine yönelik üç günlük görüşmeler başlatan Birleşmiş Milletler tarafından eş zamanlı olarak ele alınıyor.
Uzmanlar, yapay zekânın savaş alanındaki rolü büyürken, bu teknolojiyi sınırlayacak uluslararası kurallar konusunda yıllardır ciddi bir ilerleme kaydedilememesini önemli bir sorun olarak belirtiyor. Bu eş zamanlı zirveler, uluslararası düzeyde bir fırsat yaratma potansiyeli taşıyor.
Teknoloji Şirketleri ve Etik Çatışması
G7 zirvesine OpenAI CEO’su Sam Altman, Anthropic CEO’su Dario Amodei ve Mistral AI kurucularından Arthur Mensch gibi yapay zekâ dünyasının önde gelen isimleri de katılıyor. Zirvede yapay zekânın ekonomi, güvenlik ve savunma üzerindeki etkilerinin geniş biçimde ele alınması bekleniyor. Ancak bu tartışmalar, teknoloji şirketleri ile devletler arasındaki gerilimin arttığı bir döneme denk geliyor.
Özellikle yapay zekâ sistemlerinin savunma, istihbarat, hedef tespiti ve gözetleme gibi alanlarda kullanılması, şirketlerin etik sınırlarını zorluyor. Tartışmanın merkezindeki şirketlerden biri olan Anthropic, ocak ayında bazı yapay zekâ modellerinin “otonom silahlar” veya kitlesel gözetleme amacıyla kullanılmasına izin vermeyeceğini açıklamıştı. Bu kararın ardından ABD Savunma Bakanlığı ile şirket arasında gerilim yaşandığı belirtiliyor. ABD yönetiminin, ulusal güvenlik risklerini gerekçe göstererek Anthropic’in en yeni yapay zekâ modeline yabancı uyrukluların erişimini kesmesini istemesi, teknoloji şirketleri üzerindeki devlet baskısının geldiği noktayı gösteren dikkat çekici bir adım olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası Düzenleme Arayışları
Cenevre’deki görüşmeler, Birleşmiş Milletler Silahsızlanma İşleri Ofisi çatısı altında yürütülüyor. Bu toplantı, Aralık 2025’te BM Genel Kurulu’nda kabul edilen ve askeri alanda yapay zekânın uluslararası barış ve güvenlik üzerindeki etkilerini ele alan kararın ardından geliyor. Amaç, yıl sonuna kadar Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi’ne yapay zekâ konusunda yeni bir ek protokol eklenmesi için müzakerelerin başlatılması.
1983’ten bu yana yürürlükte olan sözleşme, geçmişte yangın çıkarıcı silahlar ve kör edici lazer silahları gibi bazı yıkıcı silah türlerinin yasaklanmasında kullanılmıştı. Uzmanlar, bu sözleşmenin kusursuz uygulanmasa da, savaş suçlarına ilişkin hukuki soruşturmalar için hâlâ önemli bir uluslararası hukuki çerçeve sunduğunu belirtiyor.