ABD Başkanı Donald Trump'ın gelecek ayki seçimlerden önce İran'a saldırı düzenlenmeyeceği açıklaması ve savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmeler, petrol fiyatlarının düşüşüne neden oldu. Brent petrol 103,53 dolara, ABD ham petrolü ise 90,97 dolara geriledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın gelecek ayki seçimlerden önce İran’a saldırı düzenlenmeyeceklerini açıklaması ve iki ülke arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelerin ilerleme kaydetmesiyle petrol fiyatları cuma günü geriledi. Brent vadeli petrol kontratları yüzde 0,7 düşüşle varil başına 103,53 dolara, ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 0,6 kayıpla 90,97 dolara indi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tasnim haber ajansına göre Hürmüz Boğazı’nın yedi gün içinde yeniden açılmasını öngören teklife ABD’nin verdiği yanıtı değerlendirdiklerini bildirdi. Sekizinci ayına giren çatışmalarda Washington, Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı sürdürüyor.
Diplomatik Çözüm Arayışları ve Piyasa Reaksiyonu
Petrol, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz’e uzanan kritik bir petrol boru hattındaki ham petrol sevkiyatını yeniden artırmaya başlaması ve New York’taki Birleşmiş Milletler görüşmeleri üzerinden ABD-İran savaşına diplomatik çözüm bulunabileceği umutlarının güçlenmesiyle çarşamba günü de geriledi. ABD Başkanı Donald Trump salı günü İran’ı “yok edebilecekleri” uyarısında bulunurken, elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın savaşı sona erdirmek amacıyla İran’ın arabulucularıyla verimli görüşmeler gerçekleştirdiğini de belirtti.
KCM Trade Başanalisti Tim Waterer, piyasanın küresel petrol arzı görünümü konusunda birkaç hafta öncesine kıyasla daha olumlu bir tablo çizdiğini ifade etti. Waterer, ABD ve İran heyetlerinin New York’taki görüşmesinin yatırımcılara bir umut ışığı verdiğini ve sert söylemlere rağmen piyasanın görüşmelerin gerçekleşme ihtimalini fiyatlamayı tercih ettiğini dile getirdi. Bu gelişmelerle Brent petrol, 8 Eylül’den bu yana ilk kez varil başına 100 doların altında kapanış yapmıştı.
Arz Güvenliği ve Bölgesel Dinamikler
Konuyla ilgili bilgi sahibi üç kaynağa göre Suudi Arabistan, salı günü Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’ndaki operasyonları yeniden başlattı. Bu gelişme, Orta Doğu’dan petrol akışlarının arttığına ilişkin işaretlerle birlikte geldi. Suudi Arabistan, 11 Eylül’deki drone saldırıları nedeniyle kapatılan ve ülkenin Yanbu Limanı’ndaki ham petrol yüklemelerini durduran boru hattını, Hürmüz Boğazı’nı bypass ederek Yanbu’ya günde yaklaşık 4 milyon varil petrol yönlendirmek için kullanıyor.
Öte yandan, ABD perşembe günü İran petrolü, petrol ürünleri ve petrokimyasallarının taşınmasında rol oynayan kişi, ağ ve 17 gemiyi hedef alan yeni yaptırımlar açıkladı. Petrol piyasaları ayrıca Meksika Körfezi’ndeki Isaias Kasırgası’nın etkileriyle de karşı karşıya kaldı; fırtına nedeniyle perşembe itibarıyla bölgedeki günlük petrol üretiminin yaklaşık 1,3 milyon varillik, yani yüzde 62,9’luk bölümü durduruldu.
Hürmüz Boğazı'nın Kritik Rolü
Körfez ve Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatına yönelik tehditler, bu hafta fiyatlarda dalgalanmaya yol açtı. Savaş öncesinde küresel petrol ve yakıt sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. Suudi Arabistan'ın boru hattını kullanması, bu kritik geçidin olası kapanma risklerine karşı önemli bir alternatif sunuyor.