Batılı beş ülke, İsrail hükümetinin Doğu Kudüs'teki E1 yasa dışı yerleşim projesi için inşaat ihaleleri yayımlama kararını kabul edilemez bulduğunu açıkladı. Bu adımın iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığı belirtildi.
İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Kanada, İsrail hükümetinin Doğu Kudüs'teki E1 yasa dışı yerleşim projesi için inşaat ihaleleri yayımlama kararını 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi. Bu ortak açıklamayla, uluslararası toplumun uzun süredir karşı çıktığı bu yerleşim genişlemesinin, iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığı vurgulandı. Uluslararası hukukun, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinin yasa dışı olduğu konusunda açık olduğu ve bunun Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından da teyit edildiği belirtildi.
Yapılan açıklamada, bu kararın, Batı Şeria'da sivillere yönelik yerleşimci şiddetinin eşi görülmemiş seviyelere ulaştığı ve Filistin ekonomisine ciddi kısıtlamaların uygulandığı ağır istikrarsızlık döneminde daha da endişe verici olduğu ifade edildi. İsrail hükümetine, bu planları derhal geri çekmesi ve Batı Şeria'daki yerleşim genişlemesini sona erdirmesi çağrısında bulunuldu. Ayrıca, şirketlerin bu inşaat ihalelerine teklif vermeyi değerlendirmemeleri, hukuki ve itibarla ilgili sonuçların farkında olmaları gerektiği uyarısı yapıldı.
E1 Projesi'nin Stratejik Önemi
Tarihsel olarak Doğu Kudüs'ün bir parçası olan, ancak Ayrım Duvarı'nın Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Ayzeriye'nin yakınına inşa edilmiş 'Maale Adumim' Yahudi yerleşim birimini Batı Kudüs'e bağlamak amacıyla 'E1 Projesi' başlatılmıştı. Bu proje kapsamında, 1999 yılında 12 bin dönüm Filistin toprağı gasbedilerek bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa edilmesi hedefleniyor.
İsrail yönetimi, Filistin Devleti'nin kurulmasını önleyeceği belirtilen 'E1 Projesi'ni önceki ABD yönetimlerinin baskıları nedeniyle dondurmuştu. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, işgal altındaki Batı Şeria'yı fiilen ikiye bölecek bu projeyi yeniden onaylayarak ihalelerin önünü açtı. İsrail, E1 Projesi ile işgal altında tuttuğu Doğu Kudüs ile Batı Şeria'daki Filistin toprakları arasındaki bağlantıyı kesmeyi hedefliyor.
Uluslararası Tepkiler ve İki Devletli Çözüm
Açıklamaya imza atan ülkeler, iki devletli çözüme dayalı kapsamlı, adil ve kalıcı barışa olan bağlılıklarını yineledi. Bu doğrultuda hareket etmeyi sürdürecekleri kaydedilirken, İsrail'in bu adımlarının uluslararası konumunu daha da zayıflatacağı ve barıştan uzaklaştıracağı vurgulandı.