Elektrik piyasasında yürürlüğe giren saatlik mahsuplaşma sistemi, özellikle öz tüketim amaçlı yenilenebilir enerji yatırımlarında yavaşlamaya neden olabileceği endişelerini beraberinde getirdi. Reges Elektrik Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Cansu Ünal Öngören, yeni sistemin yatırımcı beklentilerini etkileyeceğini belirtti.
Elektrik piyasasında hayata geçirilen saatlik mahsuplaşma uygulaması, yenilenebilir enerji yatırımlarının geleceği hakkında önemli soruları gündeme getirdi. Reges Elektrik Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Cansu Ünal Öngören, Bloomberg HT yayınında yaptığı değerlendirmelerde, özellikle öz tüketim amaçlı elektrik üretim tesislerinde yatırım iştahının zayıflayabileceği uyarısında bulundu.
Dr. Öngören, yeni sistemin teknik uyumdan ziyade yatırımcıların beklentileri üzerinde etkili olacağını vurgulayarak, "Saatlik mahsuplaşmayla öz tüketim santrallerinde yavaşlama bekliyorum. Sisteme adaptasyondan ziyade psikolojik adaptasyon zaman alacak. Lisanssız tarafta 'Saatlik mahsuplaşmayla neden yenilenebilir enerji yatırımı yapayım ki?' sorusu sorulmaya başlandı" ifadelerini kullandı.
Yeni Sistemde Neler Değişti?
Saatlik mahsuplaşma düzenlemesinin Avrupa ile uyum sürecinin bir parçası olduğunu belirten Öngören, bu geçişle birlikte elektrik üretimi ve tüketiminin hesaplanma biçiminin temelden değiştiğine dikkat çekti. Önceki uygulamada, güneş, rüzgar ve hidroelektrik santrallerinin aylık üretimleri ile tüketimleri ay sonunda mahsuplaştırılıyordu.
Yeni sistemde ise üretim ve tüketim saatlik bazda değerlendiriliyor. Dr. Öngören, durumu açıklarken, "Yenilenebilir enerji santralleri ay boyunca elektrik üretiyor, ay sonunda tüketilen elektrikle üretilen elektrik arasında mahsuplaşma yapılıyordu. Saatlik mahsuplaşmayla artık her saat ne kadar elektrik üretilip tüketildiğine bakılıyor" şeklinde konuştu.
Yatırımcı Beklentileri ve Etkileri
Güneş enerjisinde üretimin ağırlıklı olarak gündüz saatlerinde yoğunlaşması ve gece saatlerinde üretimin gerçekleşmemesi, özellikle tüketim profili ile üretim saatleri örtüşmeyen işletmeler için yeni bir ekonomik tablo oluşturdu. Bu durum, saatlik mahsuplaşmanın öz tüketim santrallerine sahip şirketlerin beklentilerini karşılamakta zorlanmasına yol açıyor.
Bu zorluklar nedeniyle, Dr. Öngören, yeni yatırımlarda bir yavaşlama görülebileceği öngörüsünde bulundu. Yatırımcıların, değişen hesaplama yöntemi karşısında stratejilerini yeniden gözden geçirmeleri bekleniyor.
Gelecek Beklentileri ve Tarifeler
Elektrik tüketiminde uygulanan destek mekanizmalarına da değinen Öngören, 2027 yılı için yeni tüketim limitlerinin belirleneceğini ve mevcut eşiklerin aşağı yönlü güncellenebileceğini ifade etti. Elektrikte tüketim limitleri üzerinden sübvansiyonların azaltılmasının, tasarrufu teşvik ederek tüketicilerin elektrik kullanım alışkanlıkları üzerinde etkili olabileceğine işaret etti.
Elektrik fiyatlarına ilişkin beklentilerini de paylaşan Dr. Öngören, mevcut enerji arzı ve kaynak çeşitliliği dikkate alındığında yakın zamanda yeni bir fiyat artışı öngörmediğini belirtti.