Katar, ABD ile İran arasındaki sorunları çözmek amacıyla bir anlaşma taslağının dolaşımda olduğunu ve gerilimi düşürmeye odaklandıklarını açıkladı. Bu taslak, özellikle Hürmüz Boğazı'nın statüsünü ele alıyor.
Bloomberg yazarı Javier Blas'ın 4 Ağustos tarihli raporuna göre, Katar, ABD ile İran arasındaki mevcut sorunları çözme çabalarını sürdürüyor. Bu kapsamda, taraflar arasında olası bir anlaşma taslağının dolaşımda olduğu bildirildi. Katar, öncelikli olarak bölgedeki gerilimi azaltmayı ve ardından ABD-İran görüşmelerinin yeniden başlaması için gerekli koşulları yaratmayı hedefleyen kısa vadeli bir çözüme odaklandığını belirtti.
Anlaşma taslağının detayları hakkında henüz resmi bir açıklama yapılmazken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in açıklamaları umutları yeşertti. Bessent, CNBC'ye verdiği demeçte, İranlılarla görüşmelerin devam ettiğini ve Hürmüz Boğazı'nı açmak üzere "bugün ya da yarın" bir anlaşmaya varma ihtimalleri olduğunu ifade etti. Boğazdan geçiş ücreti alınıp alınmayacağı sorulduğunda ise Bessent, bunun "serbest dolaşım" olacağını kaydetti.
Hürmüz Boğazı'ndaki Kilit Konular
Katar Dışişleri Bakanlığı, gerilimi azaltmaya yönelik önerilen karar taslağının taraflar arasında dolaştırıldığını duyururken, Katarlı bir sözcü anlaşma için bir zaman çizelgesi veremeyeceklerini ve odak noktasının daha fazla çatışmayı önlemek için kısa vadeli bir çözüm bulmak olduğunu vurguladı. ABD daha önce Hürmüz Boğazı'nın "tamamen ücretsiz olarak" açılmasını şart koşmuştu, ancak İran boğazdan geçiş için ücret talep ediyor.
İran, Hürmüz Boğazı'nı açmak üzere Umman ile yapılan görüşmelerde geniş taleplerde bulundu. Tahran, boğazdan geçen gemiler üzerinde kontrol sahibi olmak, boğazdan çıkan trafiği izleme imkanına sahip olmak ve gerektiğinde müdahale etme yetkisi talep etti. Görüşmelere katılan bir kaynak, şu anda tartışılan genel fikrin, boğazdan çıkış rotasının İran ile Umman arasındaki bir rotayı izlemesi ve İran'a bildirimde bulunulduktan sonra Umman üzerinden çıkış izni verilmesi olduğunu açıkladı.
Tahran'ın Esnekliği ve Bölgesel İstikrar
Aynı kaynak, Tahran'ın boğazdaki her iki yöndeki trafiği tam olarak kontrol etme yönündeki ilk tutumundan vazgeçerek zaten esneklik gösterdiğini, ancak tutumunu değiştirmesinin pek olası görünmediğini belirtti. Geçen ay İran, iki ülke arasındaki transit rotalarının eşit olarak bölünmesine yönelik Umman'ın önerisini reddetmişti.
Tahran, Umman'ın önerisinin uzun vadeli bölgesel istikrar sağlanana kadar ülkenin güvenlik endişelerini gidermediğini belirtmişti. Mevcut durumda ABD ile İran arasında herhangi bir doğrudan görüşme planlanmadığı da gelen bilgiler arasında. Katar'ın arabuluculuğundaki bu taslak, gerilimin düşürülmesi ve bölgede daha fazla istikrarın sağlanması için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.