Küresel dizel arzı, İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarının etkisiyle büyük kayıplar yaşarken, Orta Doğu'dan gelen arz kesintileri Rusya'nın iki katını aştı. Bu durum, ABD'li tüketicilere yaklaşık 100 milyar dolarlık ek enerji maliyeti getirdi.
Küresel dizel arzındaki kayıplar, dünya genelindeki çatışmaların etkisiyle endişe verici boyutlara ulaştı. ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarına karşın, piyasa verileri İran'daki çatışmaların petrol ürünleri arzında Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan daha büyük kesintilere yol açtığını net bir şekilde ortaya koydu.
Bloomberg'in dizel tüccarlarıyla doğruladığı tahminlere göre, Mart ve Ağustos ayları arasında Orta Doğu'dan günlük ortalama 770 bin varillik petrol arzı kaybı yaşandı. Bu kayıp, aynı dönemde Rusya'dan kaynaklanan yaklaşık 350 bin varillik günlük kaybın iki katından fazlasını oluşturuyor.
Orta Doğu'dan Yükselen Arz Kısıtlamaları
İran'daki çatışmaların ardından, küresel enerji piyasasında beklenen petrol arz fazlası ortadan kalktı. Şubat ayının sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla ham petrol fiyatları yükselişe geçerken, Hürmüz Boğazı'ndan ham petrol sevkiyatları yeniden başlasa da dizel dahil diğer petrol ürünlerinin taşınması daha fazla kısıtlamayla karşılaştı.
Rusya'dan Kaynaklanan Dizel Arzı Daralması
Rusya-Ukrayna Savaşı'nın dizel arzı üzerindeki etkisi ise Rus rafinerilerine yönelik saldırılar ve Moskova'nın ihracat kısıtlamaları nedeniyle son aylarda arttı. Rusya'nın dizel ihracat yasağı uyguladığı Temmuz ve Ağustos aylarında, ülkenin sevkiyatları 2025'in aynı dönemine göre günlük 615 bin varil azaldı.
Bu rakam, aynı dönemde Orta Doğu'dan kaybedilen günlük dizel arzına yakın bir seviyeye işaret ederek, her iki çatışma bölgesinin küresel enerji piyasası üzerindeki ağır etkisini gözler önüne serdi.
ABD Hane Halkına Yansıyan Yüksek Maliyet
Brown Üniversitesi'nin gerçek zamanlı tahminlerine göre, İran Savaşı ABD'li tüketicilerin toplam enerji masrafına yaklaşık 100 milyar ABD doları ek yük bindirdi ve bu rakam her iki dakikada yaklaşık 1 milyon dolar artmaya devam ediyor. Savaşın 28 Şubat'ta başlamasından bu yana, artan benzin ve dizel fiyatları ABD'de ortalama bir hanenin bütçesine 760 dolardan fazla ek maliyet getirdi.
Amerikan Otomobil Birliği'ne göre, ABD genelinde ortalama dizel fiyatı pazartesi günü galon başına 5,90 dolarlık rekor seviyeye yükselerek, cuma günkü 5,85 doları geride bıraktı. Bu maliyet artışından en çok etkilenen Teksas'ta tüketicilerin yakıt masrafları yaklaşık 11 milyar dolar artarken, Kaliforniya 8 milyar dolar, Florida ise 5 milyar dolar ile bu eyaletleri takip etti.
Yakıt fiyatlarındaki artışın savaşın başladığı dönemde öngörülenden daha uzun süreli olacağı beklentisi, artan nakliye maliyetleri aracılığıyla birçok günlük tüketim ürününe de yansıdı. Bazı işletmeler, bu ek maliyetleri 'ek ücret' adı altında şimdiden tüketicilere yansıtmaya başladı.