Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi, tasarruf sahiplerinin kur farkından doğan kazançlarını garanti ederken, bu garantinin maliyeti bütçe ve Merkez Bankası aracılığıyla halkın vergilerine ve artan enflasyona dönüştü. Toplamda 59.1 milyar doları aşan bu ödemeler, yoksuldan alınıp varlıklı kesime aktarılan trilyonluk bir fatura çıkardı.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi, tasarruf sahiplerinin döviz kurundaki artıştan kaynaklanan kazançlarını güvence altına almak amacıyla hayata geçirildi. Bu sistemde, devlet kur farkından doğan ödemeleri garanti etti. Başlangıçta bu garantilerin maliyeti, halkın vergilerinden oluşan devlet bütçesinden karşılandı.
Ancak daha sonra, bütçe açığının yüksek görünmemesi için bu yük Merkez Bankası'nın üzerine devredildi. Merkez Bankası'nın para basarak KKM hesap sahiplerine kur garantisi ödemesi, kendi zararlarının trilyonlarca lirayı aşmasına yol açtı. Bu durum, ülke genelinde enflasyonun yükselmesine neden olarak faturanın yine geniş halk kesimleri tarafından ödenmesine sebep oldu.
KKM hesaplarına sahip varlıklı kesime, 2022 ve 2023 yıllarında devlet bütçesinden toplam 152 milyar lira aktarıldı. Bu meblağın güncel karşılığı 8.1 milyar dolar olarak hesaplanmaktadır. Bütçe üzerindeki yükün hafifletilmesi amacıyla Merkez Bankası'na devredilen ödemeler ise çok daha büyük boyutlara ulaştı.
Merkez Bankası, KKM hesap sahiplerine 2022-2025 yılları arasında toplam 1 trilyon 313 milyar lira ödeme yaptı. Bu ödemelerin bugünkü karşılığı 51 milyar 37 milyon doları aşarken, bütçe ve Merkez Bankası'ndan yapılan toplam ödeme 59.1 milyar doların üzerine çıktı.
Halkın kaynaklarından KKM hesaplarına aktarılmak zorunda kalınan bu paralar, farklı alanlarda değerlendirilebilirdi. Örneğin, bu meblağlarla 16 milyon emeklinin her birine 181 bin 250'şer lira nakit destek sağlanabilirdi.
Ayrıca, yoksuldan alınıp varlıklı kesime aktarılan bu kaynaklar halkın bütçesinde kalmış olsaydı, evi olmayan 1 milyon 160 bin kişiye konut inşa edilerek bedava oturmaları sağlanabilirdi. Bu tür bir yatırım, ülke genelinde kira fiyatlarının düşmesine ve halkın geçim sıkıntısının hafiflemesine katkıda bulunabilirdi.
Ekonomide normalleşme adımları kapsamında Kur Korumalı Mevduat (KKM) sisteminden çıkış süreci başlatıldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KKM'den çıkış sürecinin başarıyla tamamlandığını belirtirken, sistemin sona erdiği ve KKM hesaplarının sıfırlandığı açıklandı. Bu adımlarla birlikte, KKM'nin ekonomi üzerindeki etkileri ve maliyetleri yeni dönemde daha net değerlendirilecektir.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarının işleyişine dair önemli bir rehber yayımladı. Bu rehberle serbest fon sayısına sınırlama, portföy yönetim şirketleri için asgari sermaye şartları ve pay devirlerine ilişkin yeni kurallar getirildi.
Milyonlarca SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı emeklisini ilgilendiren banka promosyonları, 2026 yılı Ağustos ayı itibarıyla rekor seviyelere ulaştı. Bankalar, 3 yıllık taahhüt karşılığında 25.000 TL'ye varan nakit ödemeler ve ek avantajlar sunuyor.
Fed Başkanı Kevin Warsh, Jackson Hole'daki konuşmasında yüzde 2'lik enflasyon hedefini 'sağlam ve sabit' olarak nitelendirerek, Fed'in fiyat istikrarı sorumluluğunu vurguladı. Bu şahin açıklamalar piyasaları etkiledi, özellikle altın fiyatlarında sert düşüşler yaşandı.