Ünlü iktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, Big Mac Endeksi'ni temel alarak yaptığı güncel analizde, Türk Lirası'nın dolar karşısındaki gerçek değerinin 65 TL olması gerektiğini belirtti ve mevcut kur politikasına dair önemli uyarılarda bulundu.
Tanınmış iktisatçı Dr. Mahfi Eğilmez, Türk ekonomisinin önemli gündem maddelerinden biri olan dolar kuru hakkında çarpıcı bir analiz yayımladı. 'Dolar Kuru Gerçeği Ne Kadar Yansıtıyor?' başlıklı çalışmasında, döviz kurunun yalnızca arz-talep dengesiyle açıklanamayacağını, Merkez Bankası müdahaleleri, faiz farkları, sermaye hareketleri ve risk primi gibi unsurların piyasayı şekillendirdiğini vurguladı.
Eğilmez, uluslararası satın alma gücü paritesi (SAGP) hesaplamalarında sıkça kullanılan Big Mac Endeksi'ni temel alarak Temmuz 2026 sonu verileriyle Türk Lirası'nın dolar karşısındaki konumunu detaylı bir şekilde inceledi. Bu analiz, piyasadaki mevcut dolar kurunun gerçek ekonomik değerden ne kadar uzaklaştığını gözler önüne serdi.
Big Mac Endeksi ile Dolar Kuru Gerçeği
Analize göre, dünya genelinde ortalama 5 dolardan satılan Big Mac'in Türkiye'deki fiyatı 325 TL seviyesinde bulunuyor. Mevcut piyasa kuru olan 47,50 TL üzerinden hesaplandığında, Türkiye'deki aynı sandviçin dolar karşılığı 6,84 dolar olarak ortaya çıkıyor. Bu durum, Türkiye'deki bir Big Mac'in küresel ortalamaya kıyasla dolar bazında %37 daha pahalı satıldığını gösteriyor.
Dr. Eğilmez'in hesaplamalarına göre, dünya genelindeki fiyatları eşitleyen satın alma gücü paritesi kuru esas alındığında (325 TL / 5 Dolar), Türk Lirası'nın gerçek alım gücüne dayalı dolar kurunun 65 TL seviyesinde olması gerektiği ortaya çıktı. Mevcut piyasa kuru olan 47,50 TL ile bu gerçek değer olan 65 TL arasındaki 17,50 TL'lik fark, nominal kur ile satın alma gücü arasındaki belirgin kopukluğu vurgulamaktadır.
Ekonomik Gerçeklikten Uzaklaşmanın Maliyeti
Eğilmez, dolar kurunun doğrudan 65 TL seviyesine yükselmesinin nihai bir hedef olmadığını belirtirken, böyle bir senaryonun Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle enerji, ham madde ve ara malı maliyetlerini artıracağını, bunun da enflasyonu daha da tırmandıracağını vurguladı.
Ekonomi yönetiminin uyguladığı kur politikasını eleştiren Dr. Eğilmez, bir ülkenin parasını kağıt üzerinde güçlü tutmanın o ülkeyi zenginleştirmeyeceğini ifade etti. Ayrıca, döviz kurunu ekonomik gerçeklikten uzun süre uzak tutmanın maliyetinin zamanla farklı kanallardan ortaya çıkacağı konusunda da uyarılarda bulundu.