Kasım ayında imzalanan ve tam metni henüz kamuoyu ile paylaşılmayan Mekke Anlaşması'nın bu hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gelmesi bekleniyor. Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca kanunla onaylanması gereken anlaşma, NATO benzeri bir savunma ittifakı olarak dikkat çekiyor.
Kasım ayında imzalandığı belirtilen Mekke Anlaşması'nın tam metni henüz kamuoyu ile paylaşılmamış olsa da, bu hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulması bekleniyor. Anayasa'nın 90. maddesine göre, uluslararası nitelikteki bu tür anlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için TBMM'nin kanunla uygun bulması gerekiyor.
Anlaşmanın NATO'nun müttefiklerin birbirlerine yardım taahhüdünü içeren 5. maddesine benzer bir madde barındırdığı ifade ediliyor. Ancak, bu maddenin tam kapsamı ve Yemen'deki Husilerin saldırısı altında olan Suudi Arabistan'a yapılacak yardımın niteliği belirsizliğini koruyor. Suudi Arabistan ve Pakistan'ın, ekipman ve personel desteği beklentilerini Türkiye ve Pakistan'a ilettiği ve bu taleplerin değerlendirmeye alındığı bilgisi edinildi.
Anlaşmanın Hukuki Zemini Tartışılıyor
Anlaşmanın Meclis'e ne zaman geleceği uzun süredir siyaset gündeminde tartışma konusuydu. Yeni Parti İstanbul Milletvekili Namık Tan, var olduğu iddia edilen 'Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın TBMM onayı olmadan nasıl geçerli olabileceğini sorgulamıştı.
Tan, eğer ortada bir 'ortak savunma anlaşması' değil de bir 'mutabakat muhtırası', 'mutabakat zabtı' veya yalnızca bir 'ortak basın açıklaması' varsa, atılan adımların hukuksal zemininin ne olduğunu merak ettiğini dile getirmişti. Bu açıklamalar, anlaşmanın hukuki niteliği ve bağlayıcılığına dair soru işaretlerini artırmıştı.
Kurumsallaşma Sürecinde Önemli Adımlar
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Toplantısı kapsamında verimli bir gün geçirdiklerini ve anlaşmanın kurumsallaşması çalışmalarının sonuna gelindiğini belirtmişti. Bakan Fidan, Yemen ve Suudi Arabistan denkleminde gelişen olaylar nedeniyle olağanüstü bir şekilde toplandıklarını ifade etmişti.
Toplantıda, sekreteryanın yapısı, yeni genel sekreterin atanması ve onaylanması gibi kurumsallaşmayla ilgili konuların görüşüldüğü vurgulanmıştı. Fidan, imza altına alınan Mekke Savunma İttifakı Anlaşması'nın kurumsallaşması için yapılan çalışmaların tamamlanma aşamasına geldiğini dile getirmişti.
Bölgesel Güvenlik ve Türkiye'nin Rolü
Bakan Fidan, toplantıda Yemen ve Suudi Arabistan arasındaki sorunun barışçıl ve diyalog yoluyla çözülmesi için neler yapılabileceğinin de masaya yatırıldığını kaydetmişti. Suudi Arabistan'ın bu sorunun çözümüne ilişkin yapıcı yaklaşımının dinlendiğini ve birtakım görüşlerin paylaşıldığını aktarmıştı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bu konuda ortaya koyduğu iradenin yansıması olarak birtakım kararlar alındığı belirtilirken, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu'nun da askeri, operasyonel ve teknik konularda çok verimli görüşler ortaya koyduğu ifade edilmişti. Bu durum, Türkiye'nin anlaşma ve bölgesel güvenlik konularındaki aktif rolünü gözler önüne seriyor.