Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Ağustos ayında imzalanan 16 maddelik Mekke Anlaşması, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sevk edildi ve yasal süreci resmen başladı.
Türkiye'nin bölgesel güvenlik ve savunma alanındaki iş birliklerine yeni bir boyut kazandıran Mekke Anlaşması, yasal süreç için Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) taşındı. Ağustos ayında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan bu anlaşma, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın onayıyla Meclis'e gönderildi. Bu adım, anlaşmanın Türkiye açısından yasal aşamada tamamlanması için kritik bir eşik oluşturuyor.
16 maddeden oluşan Mekke Anlaşması, üç ülke arasında ortak bir savunma mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Anlaşmanın temel prensiplerine göre, taraflardan birine dış kaynaklı silahlı bir saldırı gerçekleşmesi durumunda, bu saldırı tüm taraflara yapılmış sayılacak ve diğer ülkeler destek sağlayacak.
Anlaşma, üç ülkenin birbirlerinin egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve sınırlarını korumak amacıyla iş birliği yapmasını öngörüyor. Savunma ve güvenlik alanlarında ortak çalışmalar yürütülecek ve güvenlik tehditleri birlikte değerlendirilecek. Terörle ortak mücadele, tatbikatlar ve istihbarat paylaşımı da anlaşmanın detayları arasında yer alıyor.
Savunma sanayiinde ortak üretim yapılması ve uzman personel yetiştirilmesinin desteklenmesi de anlaşmanın önemli maddelerinden. Ayrıca, taraflar arasında daha önce imzalanan eski anlaşmaların geçerliliğini koruyacağı ve anlaşma kapsamında paylaşılan gizli bilgilerin taraf olmayan ülkelerle, şirketlerle veya kişilerle paylaşılmayacağı belirtiliyor. Anlaşmadaki değişiklikler için üç çekirdek tarafın uzlaşması gerekiyor.
Mekke Anlaşması kapsamında, üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer alacağı ortak bir komite oluşturulacak. Bu komite yılda iki kez toplanacak. Anlaşmanın işleyişini sağlamak üzere Suudi Arabistan'da daimi bir sekretarya kurulacak ve ilk genel sekreter Pakistan vatandaşı olacak.
Anlaşmazlıkların çözümünde ise taraflar arasında görüşmeler yoluyla çözüm aranacak. Bu maddeler, iş birliğinin sürdürülebilirliğini ve olası sorunların barışçıl yollarla aşılmasını güvence altına alıyor.
Anlaşmanın TBMM'deki yasal süreci, Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'un yurt dışı programının ardından metni imzalayarak TBMM Kanunlar ve Kararlar Başkanlığı'na göndermesiyle devam edecek. Burada kanun teklifi formatına dönüştürülecek olan anlaşma, görüşülmek üzere TBMM Dışişleri Komisyonu'na sevk edilecek. Komisyon aşamasının ardından ise Genel Kurul'a gelecek. TBMM'deki işlemlerin tamamlanması ve gerekli onay sürecinden geçmesiyle birlikte anlaşma Türkiye için yasal olarak yürürlüğe girmiş olacak.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, fon teklifinin görüşmelerini öne çekerek kasım ayı boyunca yoğun bir çalışma programı belirledi. Bu kapsamda, Türk Kızılay'ın yetkileri ve bazı yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin kritik maddeler ele alınacak.
Meclis'teki fon düzenlemesi görüşmeleri hız kazanırken, yatırımcıların mağduriyetini gidermeyi amaçlayan önemli adımlar belirlendi. Düzenleme, SPK denetiminde ara ödeme ve tazminat süreçlerini netleştiriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye-Belçika Dışişleri, Adalet ve İçişleri Bakanları Dördüncü Toplantısı kapsamında Brüksel'de Avrupa Politika Merkezi'nde katılımcılara hitap etti ve soruları yanıtladı.