Şehirlerarası otobüs firmaları, akaryakıt ve işletme maliyetlerindeki fahiş artışlar nedeniyle ciddi bir krizle karşı karşıya. Bu durum, yolculara sunulan ikram hizmetlerinde büyük kısıtlamalara yol açıyor, hatta bazı ikramlar tamamen kaldırıldı.
Otobüs firmaları, yükselen işletme maliyetleri nedeniyle yolculara sundukları ikram hizmetlerinde büyük kısıtlamalara gitmek zorunda kaldı. Sektör temsilcileri, artan akaryakıt fiyatları ve diğer giderler karşısında firmaların adeta "can çekiştiğini" belirtiyor. Birçok firma artık sadece sıcak ve soğuk içecek ikramı yaparken, ikram çeşitliliği her geçen gün azalıyor.
Maliyetler Belini Büküyor
Kars Otobüsler ve İşletmeciler Derneği Başkanı Mustafa Kıransal, sektörün içinde bulunduğu zorlu tabloyu gözler önüne serdi. Kıransal, Kars-İstanbul arası bin 500 kilometrelik bir yolculuk için bilet fiyatının sadece 2 bin 100 TL olduğunu, bu durumun firmaları büyük zarara uğrattığını ifade etti. Güncel mazot fiyatının 80 TL'ye ulaşması ve Kars'tan İstanbul'a sadece köprü ve otoyol ücretlerinin 56 bin TL olması, işletme giderlerinin ne denli arttığını gösteriyor.
Kıransal'ın aktardığı bilgilere göre, otobüs firmalarının maliyetleri sadece yakıt ve yol ücretleriyle sınırlı değil. Bir lastiğin 30 bin TL, bir motor tamirinin ise 600 bin TL'ye mal olması, bakım ve onarım giderlerinin de devasa boyutlara ulaştığını ortaya koyuyor. Bu ağır maliyetler altında, kek ve bisküvi gibi ikramların yaklaşık bir yıldır kaldırıldığı belirtildi.
Dijital Platformlar ve Gelecek Senaryoları
Türkiye Otobüs İşletmecileri Federasyonu (TOFED) Malatya Şube Başkanı ve Malatya Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği Başkanı Eyüp Fatih Bay da artan maliyetlerin ikram kısıtlamalarını kaçınılmaz kıldığını vurguladı. Bay, seyahat uygulamalarının bilet satışlarından yüzde 13 gibi yüksek bir komisyon aldığını ve bu komisyonların firmalara 20 gün sonra ödendiğini dile getirdi.
Bay, yolcuların aynı fiyata rağmen biletlerini genellikle bu uygulamalar üzerinden almasının, firmaları ikramlar dahil her yerden kısmaya ittiğini belirtti. Sektör temsilcisi, uçaklarda suyun dahi parayla satıldığına dikkat çekerek, otobüslerde de ücretli ikram döneminin başlayabileceği uyarısında bulundu. Yakın gelecekte otobüslerde suyun parayla satılması durumunda kimsenin şaşırmaması gerektiği öngörülüyor.