Türk Eğitim Derneği'nin düşünce kuruluşu TEDMEM, 'Eğitimde Yapay Zeka: Küresel Eğilimler ve Türkiye için Politika Önerileri' raporunu yayımladı. Rapor, gençlerin yapay zekayla kurduğu duygusal bağdan bilişsel risklere kadar geniş bir yelpazeyi ele alıyor.
Türk Eğitim Derneği'nin düşünce kuruluşu TEDMEM, eğitimde yapay zekanın dönüştürücü gücünü mercek altına alan kapsamlı bir rapor yayımladı. 'Eğitimde Yapay Zeka: Küresel Eğilimler ve Türkiye için Politika Önerileri' başlıklı bu rapor, 25 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşıldı.
Rapor, ABD, Çin, Güney Kore, Almanya ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere 11 ülkedeki yapay zeka uygulamalarını Türkiye'deki mevcut durumla karşılaştırıyor. Gençlerin yapay zekayla kurduğu duygusal bağdan algoritmik karar mekanizmalarına, dijital eşitsizlik riskinden akademik insan kaynağı açığına kadar geniş bir yelpazede eğitim sistemine yönelik somut politika önerileri sunuluyor.
Gençlerin Yapay Zeka ile Kurduğu İlişki ve Riskler
Raporda dikkat çekilen önemli bir bulgu, Türkiye'deki gençlerin yapay zekayı sadece akademik amaçlar için değil; dertleşmek, kaygı ve üzüntülerini paylaşmak gibi duygusal ihtiyaçlar için de kullanmasıdır. Türkiye'de yapay zeka kullanan her 10 kişiden 4'ü 25 yaşın altında.
Bu durum, beraberinde iki büyük risk getiriyor. İlki, "bilişsel devir" olarak adlandırılan, düşünme, analiz etme ve üretme süreçlerinin sistematik biçimde yapay zekaya devredilmesi. Bu durum, çabayla gelişen öğrenme kapasitesinin kendisini zayıflatma potansiyeli taşıyor.
İkinci risk ise "duygu ve inanç devri"dir. Gençlerin duygusal ihtiyaçlarını yapay zeka ile gidermeye yönelmesi, az sayıda teknoloji şirketinin milyonlarca gencin düşünme biçimi ve duygusal eğilimleri üzerinde orantısız bir etki gücü edinmesi anlamına geliyor.
Küresel Deneyimlerden Çıkarılan Dersler
Raporda, teknoloji odaklı dönüşümlerin pedagojik hazırlık ve toplumsal kabul olmaksızın yürütüldüğünde sahada karşılık bulamadığı iki çarpıcı ülke deneyimiyle ortaya konuluyor. Güney Kore'nin 2023 yılında büyük bir vizyonla açıkladığı 'Yapay Zeka Dijital Ders Kitabı' projesi, hatalı bilgi riskleri, ekran süresi artışı ve öğretmen iş yükü gibi pedagojik kaygılar nedeniyle veli ve öğretmenlerin eleştirileriyle karşılaşmıştır.