Yemen'deki çatışmaların şiddetlenmesiyle İran destekli Husiler stratejik ilerlemeler kaydederken, Suudi Arabistan'ın kritik petrol boru hattına yönelik saldırı küresel piyasalarda ham petrol fiyatlarını yüzde 3'ten fazla artırarak dizel fiyatlarını rekor seviyeye taşıdı. Bu durum, Trump yönetiminin bölgedeki diplomatik ve enerji güvenliği açmazını daha da derinleştiriyor.
Ortadoğu'da tansiyon yükselirken, ABD Başkanı Donald Trump'ın Yemen açmazı derinleşiyor. İran destekli Husiler, Suudi Arabistan sınırına yakın Hamis Muşayt bölgesindeki bir askeri hava üssüne pazartesi günü onlarca füze ve insansız hava aracı fırlattı. Aynı hafta, Suudi Arabistan'ın doğu-batı petrol boru hattının devre dışı kalmasıyla küresel piyasalarda ham petrol fiyatları yüzde 3'ten fazla yükseldi ve ABD'de dizel fiyatları galon başına 6,23 doları aşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Husiler, Hamis Muşayt'taki saldırının son günlerde Yemen'e düzenlenen yüzlerce Suudi hava saldırısına misilleme olduğunu açıkladı. Hedefler arasında uçak hangarları, radar sistemleri, pistler ve mühimmat depolarının bulunduğu belirtildi. Suudi yetkililer, Hamis Muşayt ile birlikte daha önce Husilerin hedefi olan diğer üç güney kentinde kısa süreli acil durum alarmları verdi. Husiler ayrıca geçen hafta Yemen'de önemli bir ilerleme kaydederek cuma günü Kızıldeniz'in girişindeki kritik bir adayı kontrol altına aldı.
Küresel Enerji Piyasalarında Şok Dalgası
Suudi Arabistan'ın Irak'taki İran destekli savaşçılardan sorumlu tuttuğu ayrı bir saldırıda, Hürmüz Boğazı'nı bypass eden ana petrol güzergahı olan doğu-batı boru hattı devre dışı kaldı. Hafta sonunun ardından piyasaların açılmasıyla ham petrol fiyatları yüzde 3'ten fazla artarken, ABD'de dizelin ortalama perakende satış fiyatı galon başına 6,23 doları aşarak rekor kırdı.
Uydu görüntüleri, boru hattının bazı bölümlerinin yangınlar nedeniyle hasar gördüğünü ortaya koydu. Piyasa uzmanları, boru hattının birkaç gün içinde yeniden açılmaması halinde küresel petrol arzının yüzde 4'e varan kısmının kesilebileceği uyarısında bulunuyor. Riyad yönetimi ise hattın ne kadar süre kapalı kalacağına dair net bir tahminde bulunmadı.
Hürmüz Boğazı'nda Gerilim Tırmanıyor
Bölgedeki gerilim, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik diplomatik çabaları da sekteye uğrattı. Umman, ABD ve İsrail'in şubat sonunda İran'a saldırmasından bu yana büyük ölçüde kapalı olan boğaz için pazartesi günü İran ve Körfez ülkeleri arasındaki müzakerelere ev sahipliği yapacaktı. Ancak Umman Dışişleri Bakanı Seyyid Bedr el-Busaidi, toplantının 'uzlaşma sağlama amacıyla' ertelendiğini duyurdu. İran tarafı ise ertelemenin Suudi Arabistan'ın talebi üzerine yapıldığını savundu.
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş kurallarını ihlal ettiğini ileri sürdüğü 77 gemiden oluşan bir liste yayımladı. Listede yer alan gemilere gelecekteki geçişlerde para cezası, alıkoyma veya el koyma gibi yaptırımlar uygulanacağı bildirildi. Ayrıca, bu gemilerden yük transferi kabul ederek yardım sağlayan diğer gemilerin de listeye ekleneceği kaydedildi.
Trump Yönetimi İçin Artan Baskı
Yemen'deki çatışmaların bu denli alevlenmesi ve küresel enerji piyasalarında yarattığı türbülans, Trump yönetimi üzerinde ciddi bir baskı oluşturuyor. Ortadoğu'daki diplomatik dengeleri ve enerji güvenliğini doğrudan etkileyen bu gelişmeler, ABD'nin bölgedeki stratejik çıkarlarını yeniden gözden geçirmesine neden olabilir.