Kira piyasasında yaşanan dengesizlik, eski ve yeni kiracılar arasındaki fiyat farkını gözler önüne serdi. TÜGEM Başkanı Hakan Akdoğan'a göre, bir yıl önceki kiracılar güncel piyasa koşullarına göre daha yüksek meblağlar ödüyor.
Türkiye'de kira piyasasında dikkat çekici bir denge değişimi yaşanıyor. Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkanı Hakan Akdoğan, bir yıl önceki kiracıların yeni sözleşme yapanlara göre daha yüksek fiyata oturduğunu belirtti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, Yeni Kiracı Kira Endeksi Eylül ayında yıllık yüzde 26,6 artış gösterirken, reel olarak yüzde 2,4 geriledi.
Akdoğan'ın değerlendirmelerine göre, 5-6 yıl önce konutlara giren kiracılar tutar açısından avantajlı konumda bulunurken, bir yıl önce eve giren kiracılar ise güncel piyasa koşullarına kıyasla daha yüksek kira bedelleri ödüyor. Eski kiracıların kira fiyatlarında gerileme yaşanmasının ise nispeten zor olduğu ifade edildi.
Konut Fiyatlarında Reel Gerileme ve Satışlar
Kira piyasasındaki bu dinamiklerin yanı sıra, konut fiyatları da gündemdeki yerini koruyor. Hakan Akdoğan, gayrimenkul fiyatlarının yaklaşık iki yıldır reel olarak gerilediğini ve uzun süredir enflasyonun altında arttığını dile getirdi. Yüksek finansman maliyetlerinin, konut talebini baskılamaya devam ettiğini ve satışlara olumsuz yansıdığını ekledi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri de bu durumu destekliyor. Eylül ayında konut satışları yıllık bazda yüzde 9,3 gerilerken, bir önceki dönemdeki yüzde 14,7'lik düşüşün ardından daralmada bir miktar hız kesildi. Aynı dönemde ipotekli konut satışları ise yıllık yüzde 5,1 artarak 23 bin 397 adede ulaştı.
İpotekli Satışların Perde Arkası ve İkinci El Endişeleri
Akdoğan, ipotekli satışlardaki bu artışın tek başına finansman koşullarındaki bir iyileşme olarak yorumlanmaması gerektiğine dikkat çekti. 'Tasarruf finansmanı dışında aslında ipotekli satışlarda artış daha düşük' diyerek, geleneksel kredi kanalı üzerinden konut finansmanına erişimin hala sınırlı kaldığını belirtti.
İkinci el konut piyasasına da değinen Akdoğan, taşınmazların gerçek satış bedelleri üzerinden beyan edilmesinin mülk sahipleri arasında endişe yarattığını ifade etti. Bu durumun piyasadaki şeffaflık ve kayıt dışılık konularını yeniden gündeme getirdiği gözlendi.
Gayrimenkul piyasasında yüksek finansman maliyetlerinin satışları baskılamaya devam etmesi, konut fiyatlarındaki reel gerileme ve yeni kiracı kiralarındaki düşüş, sektörün öne çıkan gelişmelerini oluşturuyor. Bu tablo, hem kiracılar hem de mülk sahipleri için yeni bir dönemin işaretlerini taşıyor.