Küresel piyasalardaki yükselişle birlikte Türkiye'de benzin ve motorine yeni bir zam bekleniyor. 12 Ağustos'tan itibaren geçerli olacak artışlar, pompa fiyatlarına doğrudan yansıyacak.
Küresel piyasalarda yaşanan fiyat artışları, Türkiye'de akaryakıt pompa fiyatlarına yeni zamların yolda olduğunu gösteriyor. 12 Ağustos'tan itibaren geçerli olması beklenen bu artışlarla benzine 2 TL, motorine ise 6,85 TL zam gelmesi öngörülüyor. Ancak, eşel mobil sistemi sayesinde zammın yüzde 25'i Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanacak, kalan yüzde 75'i ise doğrudan tüketiciye yansıtılacak. Bu durumda pompaya benzinde yaklaşık 1,50 TL, motorinde ise 5,13 TL artış yansıması bekleniyor.
Akaryakıt fiyatlarındaki bu yükselişin temel nedeni, Brent petrolün varil fiyatının 90 dolara ulaşması ve küresel piyasalardaki motorin fiyatlarının artması. 11 Ağustos'ta Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2'den fazla yükselişle yaklaşık 90 dolara ulaştı. Motorinin metrik ton fiyatı ise son 24 saatte 1140 dolardan 1226 dolara çıktı.
Küresel Piyasalarda Yükselişin Nedenleri
Petrol fiyatlarındaki bu tırmanışta, ABD ve İran arasındaki gerilimler ile stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle açılmasına ilişkin süregelen belirsizlikler önemli rol oynuyor. İki ülke arasındaki müzakerelerde ilerleme sağlanamaması ve boğazın tam kapasiteyle açılma konusundaki şüpheler, petrol piyasalarında arz endişelerini körüklüyor. Boğazdan geçen ham petrol miktarının azalması ve bölgedeki enerji tesislerine yönelik muhtemel saldırı kaygıları da piyasadaki arz baskısını güçlendiriyor.
Pompa Fiyatlarına Yansıma ve Beklentiler
11 Ağustos itibarıyla motorinin litre fiyatları İstanbul Avrupa Yakası'nda 80,07 TL, Ankara'da 81,19 TL ve İzmir'de 81,46 TL seviyesinde seyrediyor.
Beklenen 5,13 TL'lik artışın gerçekleşmesi halinde, motorin fiyatları İstanbul'da yaklaşık 85,20 TL'ye, Ankara'da 86,32 TL'ye ve İzmir'de 86,59 TL'ye yükselecek. Motorinin daha yüksek fiyata satıldığı doğu ve güneydoğu illerinde ise fiyatın 88 TL civarına çıkması bekleniyor; örneğin Hakkari'deki güncel fiyat yaklaşık 82,9 TL seviyesinde.
Bu zamla birlikte, 50 litrelik bir motorin deposunun maliyeti yaklaşık 257 TL artacak. Ayrıca, bu artışın motorin fiyatını nominal TL bazında "tüm zamanların rekoruna" taşıması bekleniyor.
Tarımsal Üretim Üzerindeki Etkisi
Motorin, traktör kullanımı, ekim, hasat ve sulama gibi tarımsal üretimin birçok temel girdisi arasında yer alıyor. Temmuz ayında mazot fiyatları bir önceki aya göre yüzde 19,4, bir yıl öncesine göre ise yüzde 43,6 oranında artış göstermişti.
Yeni gelecek zam, özellikle yoğun yakıt kullanımının olduğu üretim dönemlerinde çiftçilerin girdi maliyetlerini doğrudan ve önemli ölçüde etkileyecek, bu da tarımsal ürün fiyatlarına yansıma potansiyeli taşıyor.