Türkiye'de yatırım fonları üzerinden yaşanan likidite ve ödeme sorunları, borsa manipülasyonu iddialarını güçlendirirken, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) finansal istikrarı sağlamak adına bir dizi kritik düzenlemeyi hayata geçirdi.
2026'da yeni kuralların devreye alınmasının ardından bazı fonlarda likidite ve ödeme sorunları yaşanmaya başladı. Pusula ve Tera Portföy'deki temerrütlerin ardından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 7 portföy yönetim şirketinin 131 fonu için tasfiye kararı aldı. Bu durum, Eylül ayında Borsa İstanbul'daki sert satışlarla birlikte kamuoyunun ana gündemlerinden biri haline geldi.
Borsa Manipülasyonunun Kökenleri ve SPK'nın Tespiti
SPK'nın açıklamasına göre, 2025 yılının son çeyreğinde belirli portföy yönetim şirketlerinin fonlarının, fiili dolaşım oranı düşük hisselerde olağan dışı fiyat hareketlerine neden olduğuna dair tespitler yapıldı.
Kurul, bazı serbest yatırım fonları ve para piyasası fonları üzerinden, fiili dolaşım oranı düşük bazı hisselerde şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketleri gözlemlediğini belirtti.
Krizle Mücadelede Atılan Adımlar ve Kritik Tarihler
Konu, 2 Aralık 2025 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesi'nin gündemine taşındı ve Komite, SPK'nın alabileceği makroihtiyati tedbirler konusunda tavsiye kararı aldı. Bunun ardından 3 Aralık 2025'te SPK bünyesinde bir çalışma grubu oluşturuldu.
Çalışmaların ilk sonuçlarından biri olarak, 18 Aralık 2025'te nitelikli yatırımcılar için aranan finansal varlık toplamı tutarı 1 milyon liradan 10 milyon liraya yükseltildi. Sonraki aylarda SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve sektör temsilcileriyle fon piyasasının işleyişine ilişkin düzenlemeler üzerinde çalıştı.
Çalışmalar kapsamında Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nun (TEFAS) işleyişi de ele alındı ve SPK, 17 Haziran 2026'da TEFAS uygulama esaslarını onayladı. Yeni uygulama 20 Temmuz 2026'da Takasbank tarafından hayata geçirildi. Ayrıca, borsada işlem gören gayrimenkul yatırım fonu ve girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarının fon portföylerinde değerlenmesine ilişkin de yeni bir uygulamaya geçildi.
Sistematik Riskin Önlenmesi ve Geleceğe Yönelik Hedefler
Sürecin en önemli dönüm noktalarından biri 28 Ağustos 2026'da yaşandı. SPK'nın açıklamasına göre, bu düzenleme özellikle para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların ilişkili taraflar arasındaki teminatsız borçlanma ve Borsa'daki olağandışı fiyat hareketleri yoluyla oluşturabilecekleri sistemik riskin finansal istikrara etkisini önlemeye yönelik.
SPK'nın düzenlemenin hedefleri arasında, fonlar üzerinden oluşabilecek olağan dışı fiyat hareketleri ve ilişkili taraflar arasındaki risklerin önüne geçilerek finansal sistemin bütünlüğünün korunması yer alıyor.