Çin, yapay zeka gelişimini yavaşlatma önerilerini "Soğuk Savaş taktiği" olarak değerlendirirken, ABD ile küresel teknoloji liderliği için kıyasıya bir rekabet içinde olduğunu vurguladı. Pekin, açık ve kapsayıcı bir AI gelişimini savunuyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun, Pekin'de yaptığı açıklamada, yapay zeka gelişimini yavaşlatma önerilerini "Soğuk Savaş taktiği" olarak nitelendirdi. Guo, yapay zekanın tüm insanlığın refahına hizmet etmesi gerektiğini belirterek, ülkeleri açık ve kapsayıcı bir gelişim yaklaşımını desteklemeye çağırdı. Korku ve cepheleşme üzerinden yürütülen rekabetin küresel yapay zeka yönetimine zarar vereceğini ve bunun hiçbir tarafın çıkarına olmayacağını vurguladı.
Yeni Soğuk Savaşın Cephesi: Yapay Zeka
Nükleer silahlar, uzay yarışı ve uydular Soğuk Savaş döneminin rekabet alanlarını oluştururken, günümüzde ABD ile Çin arasındaki çok yönlü gerilim benzerlikler taşıyor. Yeni Soğuk Savaş'ın teknoloji sahasındaki mücadelesi, nükleer başlıklar veya uzay yolculukları yerine yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesi üzerinden yaşanıyor.
Bu kıyasıya rekabette ABD, OpenAI, Google, Anthropic, Meta ve NVIDIA gibi dev şirketleriyle önemli bir avantaja sahipken, Çin de Alibaba, Baidu, Tencent ve DeepSeek gibi güçlü firmalarıyla meydan okuyor. İki ülke arasındaki yapay zeka mücadelesi temel olarak dört başlık üzerinden ilerliyor.
Kullanıcı Odaklı Modellerdeki Kıyasıya Rekabet
Yapay zeka savaşının vitrinini, doğrudan kişilerin kullandığı yapay zeka modelleriyle ilgili yarış oluşturuyor. ABD şirketlerinin geliştirdiği modeller dünya çapında en yaygın kullanılanlar olarak öne çıkıyor. OpenAI'ın ChatGPT'si haftalık 800 milyondan fazla kullanıcıya ulaşırken, Google'ın Gemini'si de sunduğu hizmetlerle senkronizasyonun etkisiyle ayda 650 milyon kullanıcıya sahip.
Çin'in bu alandaki hızlı yükselişi dikkat çekiyor. Özellikle 2025 başlarında ortaya çıkan DeepSeek, matematik ve kodlama alanlarındaki başarısıyla ilk aylarda hızla 100 milyon kullanıcıya ulaşarak ABD'deki milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımlarına meydan okudu. Düşük bütçeli bir yatırım olmasına rağmen DeepSeek, ABD'de en çok indirilen ücretsiz uygulama listesinde zirveye çıkarak ABD'li rakiplerin hisse değerlerinde ciddi düşüşlere neden oldu. Alibaba'nın yapay zeka uygulaması Qwen ise e-ticaret ve bulut hizmetleriyle ayda 300 milyonun üzerinde kullanıcıya ulaştı. Çin, 1,5 milyara yakın nüfusuyla sahip olduğu devasa iç pazarı sayesinde şirketlerine modellerini yüz milyonlarca kullanıcıyla gerçek hayatta test etme imkanı sunuyor.
Küresel Yönetişim ve Çin'in Vizyonu
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Ciakun'un da belirttiği gibi, Pekin korku ve cepheleşme yerine açık ve kapsayıcı bir yapay zeka gelişimini destekliyor. Çin, yarışa geriden başlamasına rağmen hızla farkı kapatmaya devam ederek ABD'nin sanıldığı kadar gerisinde olmadığını kanıtlıyor.