İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda liderleri, 14 Eylül 2026'da Galler'in başkenti Cardiff'te bir araya gelerek Birleşik Krallık'tan ayrılma yönünde ortak bir mutabakat zaptı imzaladı. Bu tarihi adım, 'Westminster döneminin sona erdiği' mesajını verdi.
Birleşik Krallık'ı oluşturan İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda liderleri, 14 Eylül 2026 tarihinde Galler'in başkenti Cardiff'te tarihi bir zirve gerçekleştirdi. İskoçya Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O'Neill ve Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık'tan ayrılma yönünde ortak bir mutabakat zaptı imzalayarak bağımsızlık referandumları düzenlenmesi için İngiliz hükümetine çağrıda bulundu.
Üç parti tarafından yapılan ortak açıklamada, Birleşik Krallık'taki siyasi dengelerin değiştiği vurgulandı ve liderler, 'Westminster'ın devrinin sona erdiğini' ilan etti. Bu adalardaki siyasi manzaranın dönüştüğünü belirten liderler, anayasal değişimin geleceğine inandıklarını ifade etti.
Tarihi Zirveden Gelen Ortak Mesaj
İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri John Swinney, Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth ve Sinn Fein lideri Michelle O'Neill, tarihte ilk kez üç ülkenin de milliyetçi liderler tarafından yönetildiği bir dönemde bir araya geldi. İmzaladıkları ortak belgede, bağımsızlık yanlısı isimlerce yönetilen bu bölgelerin siyasi manzaranın değiştiğini vurguladığı belirtildi.
Zirvede yapılan ortak açıklamada, İngiliz hükümetine 'Westminster'ın zamanı sona eriyor' çağrısı yapılarak, anayasal değişimi kolaylaştırması ve demokrasiyi engellemekten vazgeçmesi gerektiği belirtildi. Liderler, ulusların kendi kaderini tayin hakkı olduğunu da vurguladı.
Brexit Karşıtlığı ve Avrupa Vurgusu
Mutabakat zaptında, Brexit karşıtı tutum ön plana çıkarılarak ülkelerin geleceğinin Avrupa Birliği'nde olduğu vurgulandı. Liderler, ortak bir gelecekte Avrupa ile daha yakın ilişkiler kurma arzusunu dile getirdi.
Metinde ayrıca Whitehall'ın bozuk ekonomik modelinin reddedildiği, ekonomiden enerji kaynaklarına kadar geniş bir yelpazede ortak iş birliği yapılacağı ifade edildi. Bu iş birliğinin, ayrılık sonrası dönemde bölgelerin ekonomik refahını artırmayı hedeflediği belirtildi.
Sert Tepkiler ve Londra'nın Durumu
İskoçya lideri John Swinney, İngiltere Başbakanı Andy Burnham'a yönelik sert bir açıklama yaparak, Burnham'ın 'Birleşik Krallık'ın son başbakanı' olacağını iddia etti. Swinney, Cardiff buluşmasını 'Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda kritik bir dönüm noktası' olarak nitelendirdi.
Bu tarihi adıma karşılık Londra'dan ise ayrılıkçılara kapıların kapatıldığı yönünde bir tepki geldi. İngiliz hükümetinin bağımsızlık referandumları düzenleme taleplerine olumsuz yaklaştığı ve Birleşik Krallık'ın bütünlüğünü koruma kararlılığını sürdürdüğü belirtildi.