Türkiye'de Borsa İstanbul'u sarsan fon krizi, bazı portföy yönetim şirketlerinin nakit sıkışıklığı nedeniyle yatırımcı taleplerini karşılayamamasıyla patlak verdi. Bu süreçte 131 fon tasfiye edilirken, yatırımcıların paralarının geri ödenme yolları ve krizin tetikleyicileri araştırılıyor.
Türkiye'de borsa ve sermaye piyasalarını sarsan fon krizi, bazı portföy yönetim şirketlerinin serbest fonlarında yatırımcılardan gelen geri ödeme taleplerini nakit sıkışıklığı nedeniyle karşılayamaması, yani temerrüde düşmesi sonucu patlak verdi.
Başta Pusula ve Tera olmak üzere, yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fon için tasfiye kararı verildi. Pusula ve Tera'nın yöneticileri gözaltına alındı. Fonlar, Borsa İstanbul'da işlem hacmi ve halka açıklık oranı çok düşük, yani sığ hisselerde Katılımevim, Destek Finans, Gündoğdu Gıda gibi şirketlerde devasa büyüklükte pozisyonlar satın aldı. Bu sığ hisselere yoğun nakit akışı sağlanınca hisse fiyatları hızla tırmandı. Fiyatlar yükseldikçe bu fonların 'kağıt üzerindeki' getirileri olağanüstü yüksek göründü ve 500 binden fazla yeni küçük yatırımcı bu fonlara hücum etti.
Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) serbest fonların BIST 30 dışındaki sığ hisselerdeki pozisyonlarına yüzde 20 sınırlandırması getirmesi, fonları zorunlu satışa zorladı. Fonlar, elindeki milyarlık sığ hisseleri piyasada alıcı bulup satamadı ve kriz patlak verdi. Yaşanan fon krizinin arkasındaki en büyük ve sinsi tetikleyicilerden biri kesinlikle gölge bankacılık mekanizması olarak değerlendiriliyor.
Tam anlamıyla tipik bir gölge bankacılık ve usulsüz grup içi finansman modelinin çöküşünü gösteren bu durumun tamamen yasaklanması gerektiği belirtiliyor. Hem yatırım bankacılığı yapan hem de hiçbir sorumluluk taşımayan ve doğru düzgün denetimi olmayan bu yapıların çöküşü, denetim eksikliğini gözler önüne serdi.
Süreci manipüle eden, kurallara aykırı düzenek kuran portföy yöneticileri adli olarak faturayı ödeyecek. Başta Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız ve diğer bazı şirket yöneticileri tutuklandı. Çok sayıda isme yurt dışı yasağı konuldu ve mal varlıklarına tedbir getirildi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından MASAK'tan bu şirketlerin tüm yöneticilerinin 2024 yılından günümüze kadar olan faaliyetlerine ilişkin inceleme talep edildi.
İstanbul merkezli sermaye piyasası fon soruşturmasında yeni bir gelişme yaşandı. Son operasyonda gözaltına alınan 8 şüpheliden Enis Bulut ve Burak Gökçe tutuklanarak cezaevine gönderildi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Özata Denizcilik Sanayi ve Ticaret AŞ (OZATD) pay piyasasında yapılan işlemlerle ilgili incelemesini tamamladı. Kurul, 11 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulmasına ve bu kişilere 2 yıl süreyle işlem yasağı getirilmesine karar verdi.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Özata Denizcilik hisselerindeki işlemleri mercek altına alarak 11 kişi hakkında suç duyurusunda bulunma kararı aldı. Kurul ayrıca 13 kişi ve kuruma 2 yıl süreyle işlem yasağı getirdi.