ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'nin onayladığı Rusya yaptırımlarını içeren 'Graham Tasarısı'nın yürürlüğe girmesine iki gün kala bu yaptırımları kaldıran bir kararname imzaladı. Bu adım, ABD ile Avrupa Birliği arasındaki çatlağı büyütürken, AB ve Ukrayna'dan tepkilere neden oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, Kongre'nin onayladığı Rusya'ya yönelik yaptırımları içeren 'Graham Tasarısı'nın yürürlüğe girmesine iki gün kala önemli bir kararnameye imza attı. Bu kararnameyle, eski Senatör Lindsey Graham anısına hazırlanan ve İran ile Rusya'ya karşı ek yaptırımlar öngören tasarının Rusya kısmındaki yaptırımlar askıya alındı.
Trump'ın imzaladığı kararname, Rus hükümetine ve devlet şirketlerine yaptırım uygulanmasını, ayrıca Rusya'dan enerji ithal eden ülkelere tarifeler getirilmesini öngören yasa tasarısının Rusya ile ilgili bölümünün uygulanmayacağı anlamına geliyor. Bu gelişme üzerine Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Sorumlusu Kaja Kallas, AB ülkelerine Rusya'ya karşı yaptırımları artırma çağrısı yaparken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de Avrupa'nın kendi adımlarını atmaya devam edeceğini belirtti.
Kararın Arka Planı ve Ulusal Çıkarlar
Beyaz Saray tarafından yayınlanan açıklamada, Rusya'ya yaptırımların kaldırılmasının temel sebebinin 'ulusal çıkarların korunması' olduğu vurgulandı. Trump, daha önce 18 Eylül'de Rus hükümetine ve devlet şirketlerine yaptırım uygulanmasını ve Rusya'dan enerji ithal eden ülkelere tarifeler getirilmesini öngören yasa tasarısını imzalamıştı.
9 Ekim tarihinde ise Trump, küresel akaryakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla Rusya ile yüz binlerce ton dizel tedariki konusunda anlaştıklarını ve karşılığında yaptırımları geçici olarak askıya aldıklarını duyurmuştu. Bu açıklama, ABD Kongresi'nin Başkana Rus petrolü veya doğal gazının en büyük ithalatçılarına önemli gümrük vergileri uygulaması talimatı veren yasayı geçirmesinden sadece birkaç hafta sonra gerçekleşti.
Transatlantik İlişkilerde Gerilim
Kararnamenin, 'Graham yaptırımları' olarak bilinen ve ABD Kongresi'nin onayından geçen Rusya ile İran'ı hedef alan yaptırımların yürürlüğe girmesinden iki gün önce yayınlanması, Kongre'nin pozisyonunu zor durumda bıraktı. Bu hamle, Ukrayna'daki savaşın sona ermesi için Kiev'e rağmen Rusya ile müzakereleri yoğunlaştıran ABD'nin, Avrupa Birliği ile arasındaki çatlağı daha da büyüttüğüne işaret ediyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, savaşın sonlanması için AB ile çalışmaya devam edeceklerini vurgulayarak, Avrupa'nın Rusya'ya yaptırımlar konusunda kendi adımlarını sürdüreceğini açıkça ifade etti. Bu durum, transatlantik ittifak içinde Rusya politikaları konusunda giderek belirginleşen görüş ayrılıklarını gözler önüne seriyor.