F-35 Lightning II'de TR-3 Modernizasyonu Başarıyla Tamamlandı

Lockheed Martin, beşinci nesil savaş uçağı F-35 Lightning II için geliştirilen Teknoloji Yenileme-3 (TR-3) modernizasyonunun başarıyla tamamlandığını ve sistemin artık muharebe görevlerini destekleyecek kararlı bir yapı kazandığını duyurdu. Şirket, bu önemli açıklamayı 2025 Paris Air Show kapsamında gerçekleştirdi.

TR-3 Geliştirme Süreci ve Gecikmeler

Lockheed Martin F-35 Programı İş Geliştirme Başkan Yardımcısı J.R. McDonald, TR-3 sisteminin operasyonel kararlılığa ulaştığını ve güvenle çalıştığını belirtti. Ancak şirket, ABD hükümetinden gerekli sertifikasyon ve operasyonel onay süreci için net bir tarih paylaşmadı. F-35 Müşterek Program Ofisi (JPO) de sürecin tamamlanma takvimine ilişkin bilgi vermedi.

TR-3 modernizasyonu ilk etapta Nisan 2023 itibarıyla sahaya sürülmek üzere planlanmıştı. Ancak yazılım ve donanım entegrasyonunda yaşanan gecikmeler nedeniyle Temmuz 2023’te teslimatlar durdurulmuştu. Bu süre zarfında Lockheed Martin üretime devam etti; ancak teslim edilemeyen TR-3 donanımlı uçak sayısı 120’yi aştı.

Block 4 Modernizasyonunun Temeli

TR-3; radar, sensör, elektronik harp ve silah sistemleri entegrasyonunu kapsayan Block 4 modernizasyon programı için temel altyapıyı oluşturuyor. TR-2’ye göre 25 kat daha yüksek işlem gücüne sahip yeni nesil entegre çekirdek işlemcisi, gelişmiş kokpit ekranları, yüksek hafıza kapasitesi ve hızlı görev güncelleme kabiliyetiyle öne çıkıyor.

Bu gelişmiş mimari sayesinde sistem, yapay zekâ destekli görev planlama ve veri füzyonu gibi yeni nesil fonksiyonlara da tam uyumlu hâle getirildi. TR-3 altyapısı, 2020’li yılların ikinci yarısında sahaya sürülecek Block 4 yeteneklerinin temelini oluşturacak.

Lockheed Martin yetkilileri, Block 4 modernizasyonunu “tarihin en iddialı savaş uçağı modernizasyonu” olarak tanımlıyor. Bu aşamada F-35’e; AN/APG-85 radarı, AIM-260 JATM, Meteor füzesi, AARGM-ER, Norveç yapımı JSM, gelişmiş stealth kaplamalar ve yeni elektro-optik sistemlerin entegrasyonu planlanıyor. Ayrıca, ThNDR IR karşı tedbir sistemi ve Pratt & Whitney F135 motoruna yönelik çekirdek modernizasyonla %50 daha yüksek itki ve soğutma kapasitesi hedefleniyor. AETP kapsamında geliştirilen XA100 motoru ise maliyet ve entegrasyon riskleri nedeniyle tercih edilmedi.

İlk Teslimatlar ve Operasyonel Durum

Temmuz 2024 itibarıyla Lockheed Martin, eğitim görevlerine uygun sınırlı TR-3 yazılımına sahip ilk F-35A uçaklarını teslim etti. İlk iki uçak Alabama Dannelly Field ve Nevada Nellis Hava Üssü’ne gönderildi. Ancak bu platformlar, muharebe görevlerine henüz hazır değil.